Cep telefonu, sürücünün gözünü yoldan, elini direksiyondan ve dikkatini trafikten ayıran en yaygın etkenlerin başında gelir. Bu nedenle 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu, seyir halinde telefonun elle kullanılmasını ayrı bir kabahat olarak düzenler ve doğrudan sürücüye yaptırım uygular. Bu rehberde, Emniyet Genel Müdürlüğü’nün yayımladığı 2026 Yılı Trafik İdari Para Cezası Rehberi’ne dayanarak cezanın kapsamını, güncel tutarları ve istisnalarını aktarıyoruz.
Kanun Ne Diyor: 73/c Maddesi
Cezanın dayanağı, Kanun’un 73. maddesidir. Ceza rehberinde ihlal, “sürücülerin, seyir halinde cep veya araç telefonu ya da benzer haberleşme cihazlarını ele alarak kullanması” biçiminde tanımlanır. Buradaki iki anahtar ifade önemlidir: “seyir halinde” ve “ele alarak”. Yani ceza, aracın trafikte hareket halinde olduğu bir anda telefonun elde tutularak kullanılmasına bağlanmıştır. Konuşmak, mesaj yazmak, ekrana bakmak ya da navigasyonu elde tutarak yönetmek bu kapsama girer. Kural yalnızca cep telefonunu değil, araç telefonu ve benzeri her türlü haberleşme cihazını da kapsar.
2026’da Ceza Tutarları ve Ceza Puanı
Ceza, tekrar durumuna göre kademelidir (2026 itibarıyla):
- İlk ihlal: 5.000 TL. Peşin/erken ödemede %25 indirimle 3.750 TL.
- Bir yıl içinde ikinci ihlal: 10.000 TL (indirimli 7.500 TL).
- Bir yıl içinde üç veya daha fazla ihlal: 20.000 TL (indirimli 15.000 TL).
Tekrar sayısı, son ihlalin gerçekleştiği tarihten geriye doğru bir yıllık süre içinde hesaplanır. Ayrıca her ihlalde sürücüye 10 ceza puanı işlenir; biriken ceza puanları, belirli bir eşiğin aşılması halinde sürücü belgesinin geri alınmasına yol açabilir. Bir yıl içinde üç ve daha fazla tekrar eden ihlalde ise para cezasına ek olarak sürücü belgesi her seferinde 30 gün süreyle geçici olarak geri alınır. Geri alınan belgenin süre sonunda iadesi için, sürücü adına 2918 sayılı Kanun kapsamında verilmiş idari para cezalarının tamamının ödenmiş olması gerekir.
Eller Serbest Kullanım: İstisna Nerede Başlar?
Rehber, önemli bir istisnaya yer verir: Telefonun “çeşitli elektronik sistemler vasıtasıyla ele alınmadan” kullanılması halinde bu madde hükümleri uygulanmaz. Uygulamada bu; Bluetooth kulaklık, aracın kendi ses sistemi, hoparlör üzerinden konuşma veya telefonu sabit bir tutucuya yerleştirip eller serbest biçimde kullanma anlamına gelir. İhlali doğuran unsur, cihazın elde tutulmasıdır. Dolayısıyla telefonu tutucuya sabitleyip sesli komutla yönlendirmek cezayı doğurmazken, aynı telefonu ele alıp ekranda işlem yapmak 73/c kapsamına girer. Buna karşın, eller serbest de olsa dikkat dağınıklığının bir kazaya yol açması halinde sürücünün genel kusur sorumluluğu ayrıca değerlendirilir.
Ceza Nasıl Kesilir ve Nasıl Öğrenilir?
Cep telefonu cezası trafik kolluğunca uygulanır; denetim hem yol kenarındaki kontrollerde hem de elektronik denetleme sistemleri aracılığıyla yürütülür. Adınıza ya da plakanıza işlenmiş bir cezayı, e-Devlet ve ilgili resmî kanallardan öğrenebilirsiniz; adım adım süreç için trafik cezası sorgulama ve ödeme rehberimize bakabilirsiniz. Cep telefonu ihlali, plakaya değil sürücüye yazılan bir cezadır; bu yönüyle plakaya bağlı düzenlenen diğer plaka ve trafik cezalarından ayrılır.
Kiralık ve Şirket Araçlarında Durum
Cep telefonu ihlali, niteliği gereği araca değil sürücüye yazılan bir cezadır; tespit anında direksiyonda bulunan kişi sorumlu tutulur. Bu nedenle kiralık ya da şirket aracını kullanırken kesilen bu tür sürücü cezaları, kural olarak aracın sahibini değil fiili sürücüyü ilgilendirir. Kiralık araçlarda hangi cezanın kime yansıdığını ve sürücü bildirimi sürecini kiralık araçta cezalar kime gelir rehberimizde ayrıntılandırdık.
Ödeme, İndirim ve İtiraz
Tutanağın tebliğinden itibaren kanuni erken ödeme süresi içinde ödenen cezalarda %25 indirim uygulanır; yukarıdaki indirimli tutarlar bu orana göredir. Cezayı haksız bulan sürücü itiraz edebilir. İtiraz, sulh ceza hâkimliğine yapılır ve tutanağın usulüne uygun düzenlenip düzenlenmediği, tespitin niteliği gibi hususlar incelenir. Sürelere ve gerekli belgelere ilişkin ayrıntı için trafik cezasına itiraz rehberimizden yararlanabilirsiniz.
Özet
2026 itibarıyla direksiyonda telefonu elle kullanmanın cezası ilk seferde 5.000 TL’dir; bir yıl içinde tekrarında 10.000 ve 20.000 TL’ye yükselir, her ihlalde 10 ceza puanı işlenir ve üç ve üzeri tekrarda sürücü belgesi 30’ar gün geçici olarak geri alınır. Eller serbest kullanım bu cezanın dışındadır. Tutarlar her yıl yeniden değerleme oranıyla güncellendiğinden bu rakamlar 2026 yılı içindir; işlem öncesinde güncel tutarı ilgili kurumdan teyit etmeniz yerinde olur.