Kaza Tespit Tutanağı Nasıl Doldurulur? Adım Adım

Maddi hasarlı kazada tespit tutanağını taraflar hangi hallerde kendisi doldurur, ne zaman polis çağrılır ve tutanakta hangi bölümler yer alır — adım adım.

Editör: Mahmut Pekdemir · Yayın: 15.08.2026 · Son güncelleme: 30.10.2026 · Kategori: Kaza & Hasar

Boş tutanak formu, lacivert kalem ve araç anahtarı gri masada
Bu rehberde

Trafik kazası en dikkatli sürücünün bile başına gelebilir. Yalnızca maddi hasarla sonuçlanan çarpışmalarda çoğu zaman kolluğu beklemeye gerek kalmaz; taraflar kendi aralarında bir kaza tespit tutanağı düzenleyip yollarına devam edebilir. Ancak bu imkânın sınırları ve tutanağın nasıl doldurulacağı, sonraki tazminat sürecini doğrudan belirler. Bu rehberde tutanağın hukuki dayanağını, hangi bölümlerin nasıl doldurulacağını ve tutanaktan sonra atılacak adımları 2026 mevzuatına göre aktarıyoruz.

Tutanağı Kimler, Ne Zaman Doldurabilir?

2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun 81. maddesi, kazaya karışan sürücülerin yükümlülüklerini sıralar: hareket halindeyken hemen ve güvenli biçimde durmak, kaza yerinde trafik güvenliği için gereken tedbirleri almak, istendiğinde kimlik, adres, sürücü ve tescil belgesi ile sigorta poliçe tarih ve numarasını karşı tarafa bildirmek. Aynı madde, yalnız maddi hasar meydana gelen kazalarda, kazaya dahil kişilerin tümü yetkili ve görevli kişinin gelmesine lüzum görmezlerse, bunu aralarında yazılı olarak saptamak suretiyle kaza yerinden ayrılabileceklerini söyler.

Buradan iki koşul çıkar: Kaza yalnızca maddi hasarlı olmalı ve taraflar kazanın oluşuna dair anlaşmalı. Ölümlü ya da yaralanmalı bir kazada, ya da taraflar kusurun kimde olduğunda uzlaşamıyorsa bu yol kapalıdır; polis veya jandarma çağrılmalı ve resmî trafik kaza tespit tutanağı düzenlettirilmelidir. Kanun’un 83. maddesi de yalnızca maddi hasarlı kazalarda tarafların anlaşması ve fiilin başka bir suç oluşturmaması halinde adli kovuşturma yapılmayacağını belirtir.

Kaza Yerinden Anlaşmadan Ayrılmak

Şubat 2026’da yürürlüğe giren 7574 sayılı Kanun’la 81. maddenin ceza fıkrası ağırlaştı. Anlaşma hali dışında maddi hasarlı, ölümlü veya yaralanmalı kazalarda zabıtanın iznini almadan zaruret olmaksızın olay yerinden ayrılan sürücüye 2026 itibarıyla 46.000 TL idari para cezası uygulanır. Ölümlü veya yaralanmalı kazada olay yerini terk eden sürücü için ise bir yıldan üç yıla kadar hapis cezası öngörülür ve sürücü belgesi iki yıl süreyle geri alınır. Kısacası “anlaşıp tutanak tutarak ayrılma” imkânı yalnızca maddi hasarlı ve uzlaşılan kazalara özgüdür.

Tutanakta Hangi Bilgiler Doldurulur?

Maddi hasarlı trafik kazası tespit tutanağı standart bir formdur ve şu bölümlerden oluşur:

Formun eksiksiz ve okunaklı doldurulması önemlidir, çünkü ilerideki kusur değerlendirmesinin temeli bu belgedir.

Krokinin ve Beyanın Önemi

Kroki, araçların çarpışma anındaki konumunu, yön oklarını, şeritleri ve varsa trafik işaretlerini gösteren basit bir çizimdir. Kusur oranı büyük ölçüde bu çizime ve beyanlara göre belirlendiğinden; araçların hangi yönden geldiği, hangi şeritte olduğu ve çarpma noktası mümkün olduğunca net gösterilmelidir. Çizime ek olarak kaza yerinin ve araçların yerlerinden çekilmeden önceki halinin fotoğraflanması, sonradan çıkabilecek anlaşmazlıklarda güçlü bir dayanaktır.

Tutanaktan Sonra: Sigortaya Bildirim

Tutanak tamamlandıktan sonra süreç sigorta üzerinden yürür. Zorunlu trafik sigortası Genel Şartları’nın B.1 (a) bendine göre sigortalı, sorumluluğunu gerektirecek olayı haberdar olduğu andan itibaren on gün içinde sigortacıya ihbar eder. C.5 maddesine göre bildirim, sigorta şirketinin merkezine, sözleşmedeki temsilciliğine veya sözleşmeye aracılık eden acenteye noter eliyle ya da taahhütlü mektupla yapılır; imza karşılığı elden verilen mektup taahhütlü mektup hükmündedir ve sözleşmede belirlenen elektronik haberleşme yöntemleri de kullanılabilir. Bu yükümlülüğün yerine getirilmemesi zarar miktarını artırırsa sigortacı, ödediği tazminatı sigortalıya rücu edebilir (B.4). Taraflarca tutulan tutanaklar Sigorta Bilgi ve Gözetim Merkezi (SBM) sistemine işlenir; kusur oranları değerlendirildikten sonra kusursuz tarafın aracındaki hasar, kusurlu tarafın zorunlu trafik sigortasından karşılanır. Kaza kaydını Tramer hasar kaydı sorgulama üzerinden takip edebilir, teminatın kapsamını zorunlu trafik sigortası rehberinde ayrıntısıyla görebilirsiniz. Kendi aracınızdaki hasarın kusurunuzdan bağımsız karşılanması için kaskonuz olması gerekir; ikisi arasındaki farkı kasko ile trafik sigortası farkı yazısında bulabilirsiniz.

Kâğıt Formun Yanında Mobil Kaza Tutanağı

SBM, tutanağı dijital olarak doldurmak için Mobil Kaza Tutanağı (MKT) hizmetini sunar; SBM’nin sayfasına göre hizmete Sigortam360 mobil uygulaması üzerinden erişilir. Uygulamaya e-Devlet ile giriş yapılır, plaka bilgileri girilir, kaza fotoğrafları ve dilerseniz kaza yeri videosu yüklenir; konum izni verilirse konum otomatik eklenir. Tutanağa dahil olan sürücü bilgilerini girince bir kare kod oluşur; tutanağı oluşturan sürücü bu kodlarla diğer sürücüleri tutanağa dahil eder, kaza senaryosu birlikte çizilir ve ön izleme diğer sürücülerin onayıyla tamamlanır. SBM bu hizmet için “kâğıt, kalem yok” ifadesini kullanır; bu, MKT ile düzenlenen tutanak için geçerlidir ve sayfa kâğıt formun kaldırıldığını söylemez.

Özet

Yalnızca maddi hasarlı ve tarafların uzlaştığı kazalarda tutanağı kendiniz doldurabilirsiniz; yaralanma, ölüm ya da anlaşmazlık varsa polis veya jandarma çağırın. Formda kimlik, araç ve poliçe bilgilerini eksiksiz yazın, krokiyi ve beyanı net tutun, mümkünse fotoğraf çekin. Kazayı, haberdar olduğunuz andan itibaren on gün içinde sigortacınıza ihbar edin. Ceza ve tazminat tutarları her yıl güncellendiğinden, bu rehberdeki rakamlar 2026 yılı içindir; işlem öncesi güncel tutarı ilgili kurumdan teyit edin.

Sık Sorulan Sorular

Kaza tutanağını taraflar her durumda kendisi doldurabilir mi?
Hayır. 2918 sayılı Kanun'un 81. maddesine göre taraflarca tutanak yalnızca kaza sadece maddi hasarla sonuçlanmışsa ve taraflar kazanın oluşuna dair anlaşmışsa tutulabilir. Yaralanma, ölüm ya da kusur konusunda anlaşmazlık varsa polis veya jandarma çağrılmalı ve resmî trafik kaza tespit tutanağı düzenlettirilmelidir.
Tutanağı doldurduktan sonra sigortaya ne zaman haber vermeliyim?
Zorunlu trafik sigortası Genel Şartları'nın B.1 (a) bendine göre sigortalı, sorumluluğunu gerektirecek olayı haberdar olduğu andan itibaren on gün içinde sigortacıya ihbar eder. Bildirim, C.5 maddesine göre sigorta şirketinin merkezine, sözleşmedeki temsilciliğine veya aracı acenteye noter eliyle ya da taahhütlü mektupla yapılır; sözleşmede belirlenen elektronik haberleşme yöntemleri de kullanılabilir. Bu yükümlülüğe uyulmaması zararı artırırsa sigortacı ödediği tazminatı sigortalıya rücu edebilir (B.4).
Anlaşmadan kaza yerinden ayrılırsam ne olur?
2026 itibarıyla, anlaşma hali dışında olay yerinden zabıtanın izni olmadan zaruret olmaksızın ayrılan sürücüye 46.000 TL idari para cezası uygulanır. Ölümlü veya yaralanmalı kazada olay yerini terk etmenin cezası ise bir yıldan üç yıla kadar hapis ve sürücü belgesinin iki yıl geri alınmasıdır. Güncel tutarı işlem öncesi teyit edin.

Kaynaklar

İlgili Yazılar