Türkiye’de bir aracın el değiştirmesi, kanunen noter huzurunda yapılan bir işlemdir; internetten ya da adi bir sözleşmeyle “el sıkışıp” tamamlanmaz. 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu, tescilli araçların her türlü satış ve devrinin noterlerce yapılmasını öngörür; noter dışında yapılan satışlar hukuken geçersizdir. Bu nedenle satış sürecinin ilk somut adımı, alıcı ile satıcının buluşacağı bir noterlikte gün ve saat ayarlamak — yani randevu almaktır. Bu rehberde randevunun nereden alınacağını, öncesinde neyin hazırlanması gerektiğini ve randevu günü sizi neyin beklediğini 2026 itibarıyla anlatıyoruz.
Randevuyu Nereden Alabilirsiniz?
Randevu için birkaç yol vardır. En pratik yöntem e-Devlet üzerinden ilerlemektir: Türkiye Noterler Birliği’nin e-Devlet Kapısı’ndaki hizmetleri arasında yer alan e-Randevu/Başvuru bölümünden noterlik işlemi için gün ve saat belirleyebilirsiniz. İkinci ve daha klasik yol, satışı yaptıracağınız noterliği doğrudan telefonla aramak ya da gişesine giderek uygun bir zaman almaktır.
Araç satışında tarafların aynı noterlikte birlikte bulunması gerektiği için, alıcı ile satıcının önceden ortak bir gün üzerinde anlaşması işi kolaylaştırır. İşlemi hangi il veya ilçede yaptıracağınız serbesttir; aracın ya da tarafların o yerde ikamet etmesi şart değildir. Yoğun noterliklerde randevu, sıra beklemeden işlem yapmanızı sağladığından özellikle işe yarar.
Randevu Öncesi Hazırlık: Belgeler
Randevu gününde işlemin takılmadan ilerlemesi için belgeleri önceden tamamlayın. Genellikle şunlar istenir:
- Kimlik belgeleri: Alıcı ve satıcının geçerli T.C. kimlik kartı; yabancı uyruklular için pasaport ve varsa yabancı kimlik numarası.
- Araç tescil belgesi (ruhsat): Aracın güncel ruhsatı. Belgeyle ilgili ayrıntıları araç tescil belgesi işlemleri rehberinde bulabilirsiniz.
- Geçerli zorunlu trafik sigortası: Satışın yapılabilmesi için araca ait geçerli bir zorunlu mali sorumluluk (trafik) sigortası poliçesi aranır; ayrıntılar zorunlu trafik sigortası rehberinde yer alır.
- Vekaletname (gerekiyorsa): Taraflardan biri gelemeyecekse, önceden düzenlenmiş bir araç satış vekaleti ile vekili işlemi yürütebilir.
Noter, aracın sicil kayıtlarını elektronik sistem üzerinden sorgular; plaka, şasi ve mülkiyet bilgileri bu kayıtlardan doğrulanır. Kendi adınıza kayıtlı araçları e-Devlet’teki “Adıma Tescilli Araç Sorgulama” hizmetinden önceden görebilirsiniz.
Borç, Haciz ve Şerh Kontrolü
Randevudan önce halledilmesi gereken en kritik konu, araç üzerindeki mali yükler ve hukuki şerhlerdir. Noter, satış sırasında motorlu taşıtlar vergisi (MTV) borcunu, ödenmemiş trafik idari para cezalarını, köprü ve otoyol geçiş ücreti borçlarını, araç üzerindeki haciz ya da rehin gibi kayıtları elektronik ortamda kontrol eder. Bu tür engeller giderilmeden satış işlemi yapılamaz.
Bu yüzden randevu gününe borçsuz ve şerhsiz gelmek, sürecin en önemli hazırlığıdır. Aracın üzerinde takyidat (haciz, rehin) bulunup bulunmadığını araç rehin ve haciz sorgulama rehberindeki adımlarla önceden görebilirsiniz. Alıcıysanız, satış öncesi genel kontrolleri ikinci el araç alırken kontrol listesiyle tamamlamanız yerinde olur; çünkü randevu, aracı en son inceleyeceğiniz an değil, kararınızı verdikten sonraki resmî adımdır.
Randevu Günü: Tek Adımda Satış ve Tescil
Randevu günü alıcı ve satıcı (veya vekilleri) noterlikte bir araya gelir. Noter, tarafların kimliğini doğrular; satış bedelini ve araç bilgilerini içeren satış sözleşmesini düzenleyerek imzaları alır. Türkiye’de noterler, 2018 tarihli Araçların Satış, Devir ve Tescil Hizmetlerinin Yürütülmesi Hakkında Yönetmelik sonrasında satış ile tescil işlemini aynı anda yaptığından, artık ayrıca bir trafik tescil kuruluşuna gitmenize gerek kalmaz. İşlem tamamlandığında araç, sistem üzerinde alıcının adına geçer.
Satışın ardından alıcı adına yeni bir araç tescil belgesi düzenlenir. Belgenin elden mi verileceği yoksa adrese mi gönderileceği ve teslim süresi zaman içinde değişebildiğinden, teslim yöntemini işlem sırasında noterlikten teyit edin; bu nedenle randevuda adres bilgisinin güncel olması önemlidir. Plakanın satışta ne olacağı — aynı kalması ya da alıcının iline göre değişmesi — plaka devri rehberinde ayrıntılı anlatılmıştır.
Ücretler ve Satış Sonrası
Noterde araç satışında satış harcı, alıcı adına düzenlenen tescil belgesinin değerli kağıt bedeli ve maktu noter işlem ücretleri işlem sırasında tahsil edilir; plaka değiştirilecekse basım bedeli eklenir. Bu tutarlar satış bedeline ve yıllık güncellemelere göre değiştiğinden, güncel toplamı işlem öncesinde ilgili noterlikten teyit etmeniz sağlıklıdır; kalem kalem dökümünü noter araç satış ücretleri rehberinde ele alıyoruz.
Ödeme ve teslim taraflar arasındaki güven meselesi olduğundan, satış bedelinin devri ile araç teslimini işlem anında eş zamanlı yürütmek en güvenli yoldur. Satış tamamlandıktan sonra tarafların yapması gereken adımlar da vardır: Aracın mevcut plakasının yeni sahibine devri ve ilgili işlemler için plaka devri nasıl yapılır rehberine göz atabilirsiniz.
Özet
Araç satışı noter huzurunda yapılır ve süreç randevuyla başlar. Randevuyu e-Devlet’teki Türkiye Noterler Birliği hizmetlerinin e-Randevu/Başvuru bölümünden ya da doğrudan noterlikten alabilirsiniz. Randevu öncesinde kimlik, ruhsat ve geçerli zorunlu trafik sigortasını hazırlayın; MTV borcu, trafik cezası, geçiş ücreti ve haciz/rehin gibi engelleri temizleyin. İşlem günü noter, satışı ve tescili tek adımda tamamlar; alıcı adına yeni tescil belgesi düzenlenir. Ücretler ve teslim uygulamaları zamanla değiştiğinden, güncel tutarları ve süreci işlem öncesinde noterlikten doğrulamanız en doğrusudur.