“Plaka sorgulama” ifadesi iki çok farklı ihtiyacı aynı ada sığdırır. İlki, kendi aracınızla ilgili resmî kayıtları — tescil, ceza, muayene, vergi, sigorta — görmektir; bu bütünüyle mümkündür ve e-Devlet üzerinden ücretsiz yapılır. İkincisi, herhangi bir plakadan aracın sahibini öğrenmektir; bunun vatandaşa açık bir yolu yoktur, nedenlerini ayrı bir rehberde anlattık. Bu yazı ilk ihtiyaca odaklanıyor: e-Devlet’te hangi sorgu var, kim neyi görebilir? Hizmetlerin tamamına e-Devlet Kapısı üzerinden T.C. kimlik numarası ve e-Devlet şifresiyle — ya da mobil imza, elektronik imza, kimlik kartı veya internet bankacılığı doğrulamasıyla — giriş yapılır.
Adıma Tescilli Araç Sorgulama
Üzerinize kayıtlı araçları görmenin resmî yolu, e-Devlet’teki “Adıma Tescilli Araç Sorgulama” hizmetidir. Hizmeti bugün Türkiye Noterler Birliği sunar; çünkü 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun ek 18. maddesiyle araç tescil hizmetlerine ilişkin iş ve işlemler Türkiye Noterler Birliği koordinesinde yürütülmektedir. Sorgu sonucunda adınıza tescilli araçların plaka ve tescil bilgilerini görürsünüz.
Hizmetin kapsamı yalnızca kendi araçlarınızla da sınırlı değildir: Şirket araçları için tüzel kişi varyantı, vefat eden yakınınızın araçları için “Mirasçısı Olduğunuz Kişi Adına” sorgulama hizmeti ayrıca sunulur. Ortak nokta değişmez: Her sorgu, e-Devlet girişi yapan kişinin kimliğine bağlıdır.
Trafik Cezası Sorgulama
Ceza tarafında iki ayrı hizmet birbirini tamamlar:
- Araç Plakasına Yazılan Ceza Sorgulama (EGM): Adınıza tescilli plakaya son bir yıl içinde yazılan trafik cezalarını listeler. Çocuğunuz adına ve tüzel kişi adına sorgulama varyantları da vardır; sürücü belgenize, yani şahsınıza yazılan cezalar için ayrı bir sorgu sunulur.
- Trafik Para Cezası Borcu Sorgulama ve Ödeme (GİB): Cezanın borç kaydını gösterir ve online ödemeye imkân verir. Tutanak henüz Gelir İdaresi kayıtlarına yansımadıysa, tutanak bilgileriyle beyan usulü ödeme hizmeti kullanılabilir.
İki hizmet arasındaki fark pratikte önemlidir: EGM sorgusu tutanağı, GİB sorgusu ödenecek borcu gösterir. Tutanağın düzenlenmesiyle borç kaydının oluşması arasında zaman farkı olabildiğinden, bir hizmette görünen ceza diğerinde henüz görünmeyebilir.
Aracınızın trafikten men edilip otoparka çekildiğinden şüpheleniyorsanız, EGM’nin “Aracımın Çekildiği Otopark Bilgisi Sorgulama” hizmeti aracın hangi otoparka çekildiğini gösterir.
Muayene, Vergi ve Sigorta Sorguları
Aracın diğer resmî kayıtları da ayrı kurumların e-Devlet hizmetlerinde toplanır:
- Araç muayenesi: TÜVTÜRK’ün Muayene Durum Sorgulama hizmetiyle aracınızın muayene geçerliliği görüntülenir; muayene randevusu da yine e-Devlet üzerindeki randevu hizmetiyle alınabilir.
- Motorlu taşıtlar vergisi: Gelir İdaresi Başkanlığının Motorlu Taşıtlar Vergisi Sorgulama ve Kredi Kartı ile Ödeme hizmeti, tahakkuk eden vergiyi gösterir ve ödemeye imkân tanır.
- Sigorta: Sigorta Bilgi ve Gözetim Merkezi (SBM) üzerinden trafik ve kasko poliçelerinizi, poliçelerinize ilişkin hasar bilgilerini ve hasar dosyalarınızda eksper atama durumunu sorgulayabilirsiniz. Mirasçı ve tüzel kişi varyantları burada da mevcuttur.
Tescil kaydına ilişkin işlemlerin — belge yenileme, özet tescil raporu, kayıp plaka bildirimi gibi — e-Devlet ayağını ise araç tescil belgesi rehberinde bulabilirsiniz.
Neden Her Sorgu Kimliğe Bağlı?
Bütün bu hizmetlerin ortak deseni dikkatinizi çekmiş olmalı: e-Devlet’e kimliğinizle giriş yaparsınız ve yalnızca sizinle ilişkili kayıtları görürsünüz. Bunun nedeni teknik değil hukukidir: Plaka ve araç sahipliği bilgisi, 6698 sayılı Kişisel Verilerin Korunması Kanunu kapsamında kişisel veridir ve ilgili kişinin açık rızası olmadan üçüncü kişilere aktarılamaz. Bu yüzden “plaka yaz, sahibini gör” şeklinde çalışan resmî bir hizmet yoktur; böyle bir vaatle çalışan siteler resmî kayıtlara dayanmaz. Nitekim Kişisel Verileri Koruma Kurulu, araç plakalarını kimlik bilgileriyle birlikte izinsiz yayımlayan bir uygulamaya 2021’de 200.000 TL idari para cezası uygulamıştır.
Bir plakadan kimlik bilgisi olmadan öğrenebileceğiniz tek şey, plakanın anlattıklarıdır: İlk iki rakam tescile esas ilin kodunu gösterir — hangi kodun hangi ile ait olduğunu il plaka kodları listesinden kontrol edebilirsiniz.
Özet
Kendi aracınızla ilgili her resmî kayıt e-Devlet’te sorgulanabilir: tescil bilgisi Türkiye Noterler Birliği, plakaya yazılan cezalar EGM, ceza borcu ve motorlu taşıtlar vergisi GİB, muayene TÜVTÜRK, poliçe ve hasar bilgileri SBM hizmetlerindedir. Tamamı ücretsizdir ve e-Devlet girişi gerektirir. Başkasının plakasını sorgulamaya gelince: Resmî sistemler buna kapalıdır ve bu bir eksiklik değil, kişisel verilerin korunmasının doğal sonucudur.