Yabancı plakalı araç ceza sorgulama, Türkiye’de yabancı plakalı bir araca yazılan trafik cezasının ve ödenmeden yapılan otoyol veya köprü geçişlerinin plaka üzerinden görülmesidir. Trafik cezaları Gelir İdaresi Başkanlığının (GİB) yabancı plakalı araç ödeme menüsünden ödenir. Karayolları Genel Müdürlüğünün (KGM) işlettiği yollardaki geçiş borçları için bu menüye ek olarak KGM’nin ihlalli geçiş sayfası kullanılır. Ödenmemiş borç sistemde görünürse araç sınır kapısından çıkamaz.
Tatil dönüşü gümrüğe yaklaşırken ya da bir köprüden etiketsiz geçtiğinizi fark ettiğinizde, sonucu borcun türü ve ödemenin kaç gün içinde yapıldığı belirler. Aşağıda iki ayrı borç türünü, dayandıkları mevzuatı, ödeme sürelerini ve kanalları resmi metinlerden aktarıyoruz.
Yabancı Plakalı Araç Kuralları Kimleri Kapsar?
Kurallar aracın plakasına bağlıdır, sürücünün vatandaşlığına değil. Geçiş borçlarını 29 Temmuz 2026 tarihli Ücretli Karayollarında Yabancı Plakalı Araçlara Ait Geçiş Ücretleri ve İdari Para Cezaları ile Cezaların Tahsiline İlişkin Yönetmelik düzenler. Bu metin (2026 yönetmeliği), borçların sürücüsünün Türk vatandaşı olup olmadığına bakılmaksızın tahsil edileceğini söyler.
Trafik cezaları için 2018 tarihli Yabancı Plakalı Araçlara Verilen Trafik İdari Para Cezalarının Tahsiline İlişkin Yönetmelik aynı ifadeyi kullanır. Yurt dışında yaşayan bir Türk vatandaşının yabancı ülkede tescilli aracı da bu nedenle aynı kurallara tabidir.
2018 yönetmeliği yabancı plakalı aracı, tescil edildiği ülkenin tescil belgesi ve plakası bulunan ve geçici olarak Türkiye’ye girmesine izin verilmiş araç diye tanımlar. Aracın Türkiye’de ne kadar kalabileceği ayrı bir gümrük konusudur. Süre ve kullanım şartlarını yabancı plakalı aracın Türkiye’de kalış süresi yazımızda anlattık. Bu yazı yalnızca araç Türkiye’deyken oluşan ceza ve geçiş borçlarını ele alır.
Hangi Borçlar Var: Trafik Cezası ve İhlalli Geçiş
Yabancı plakalı araçta iki ayrı borç türü oluşabilir ve ikisinin kurumu, dayanağı ve süresi farklıdır. Birincisi trafik cezası (trafik idari para cezası): Hız, park veya kırmızı ışık gibi bir kural ihlalinde yetkili personelin düzenlediği tutanaktır. 2018 tarihli yönetmeliğe göre tutanak sürücüye ya da sürücü tespit edilemeyen durumlarda aracın plakasına düzenlenir ve bilgisi anında elektronik ortama aktarılır.
İkincisi ihlalli geçiş, yani ücretli bir otoyol, köprü veya tünelden geçiş ücreti ödenmeden yapılan geçiştir. 2026 yönetmeliği bunu bir ücret toplama sistemine abone olmadan, abone olup yeterli bakiye bulundurmadan ya da ücreti ödemeden yapılan geçiş diye tanımlar. Bu borç iki parçadır: geçiş ücretinin kendisi ve ödeme gecikirse eklenen ceza. Hızlı Geçiş Sistemi (HGS) ile ödemenin ve kaçak geçişin yurt içindeki genel işleyişini HGS ve kaçak geçiş cezası rehberimizde bulabilirsiniz.
Trafik cezasını Emniyet Genel Müdürlüğü (EGM), jandarma veya yetkili kılınmış diğer personel yazar, GİB tahsil eder. İhlalli geçişte ise yolu kimin işlettiği belirleyicidir. KGM’nin işlettiği yolda idari para cezasını KGM verir. İşletme hakkı bir şirkete verilmiş veya devredilmiş yolda (4046, 3465 ve 3996 sayılı kanunlar) cezayı işletici şirket verir.
Dayanak: İki Yönetmelik ve 6001 Sayılı Kanunun 30. Maddesi
Geçiş borçlarının yasal temeli 6001 sayılı Karayolları Genel Müdürlüğünün Hizmetleri Hakkında Kanun’un 30. maddesidir. Maddenin sekizinci fıkrası 2015’te eklenmiştir. Fıkraya göre yabancı plakalı araçlara uygulanan cezalar ve geçiş ücretleri tebligat şartı aranmaksızın sürücü bilgilendirilerek tahsil edilir. Tahsilat yapılmadan aracın ülkeyi terk etmesine izin verilmez.
Aynı maddenin yedinci fıkrasına 2018’de eklenen cümle, yabancı plakalı araçlara uygulanan para cezaları için fıkradaki 15 günlük sürenin beklenmeyeceğini söyler. 2020’de eklenen cümleye göre ise 15 gün içinde geçiş ücreti ödenirse para cezası tahsil edilmez. Onuncu fıkra 27 Mart 2025 tarihli ve 7546 sayılı Kanunla eklenmiştir. Bu fıkra işletici şirketlerin yollarındaki cezaları da kapsar ve bu alacakların gümrük kapılarında tahsil edilebileceğini öngörür.
Uygulama iki yönetmelikle ayrıntılanır. Geçiş borçları için 29 Temmuz 2026 tarihli ve 33324 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan yönetmelik, yayımı tarihinde yürürlüğe girmiş ve 17 Şubat 2017 tarihli eski yönetmeliği kaldırmıştır. Trafik cezaları için 13 Şubat 2018 tarihli ve 30331 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan yönetmelik mevzuat.gov.tr’de yürürlükteki metinler arasındadır; dayanağı 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun 115. maddesidir.
Yabancı Plakadan Ceza Sorgulama Kanalları
Trafik cezaları için ana kanal GİB’dir. 2018 yönetmeliği, EGM ile GİB’in yabancı plakalı araçlara düzenlenen tutanakların elektronik ortamda sorgulanmasına imkân sağlayacağını söyler. GİB’in Ocak 2025 tarihli rehberi, bu cezaların Dijital Vergi Dairesi’nde Hızlı Ödeme bölümündeki Yabancı Plakalı Araç Ödemeleri menüsünden ödenebileceğini yazar.
Geçiş borçları için KGM’nin Yabancı Plakalı Araçlar sayfası iki yol gösterir. Biri GİB’in Hızlı Ödeme bölümündeki aynı “Yabancı Plakalı Araç Ödemeleri” menüsüdür. KGM sayfası bu kanalı İnteraktif Vergi Dairesi adıyla anar, GİB’in 2025 rehberi ise Dijital Vergi Dairesi altında gösterir. Diğeri KGM ana sayfasındaki İhlalli Geçiş Sorgulama ve Ödeme sayfasıdır. Bu iki kanal KGM’nin işlettiği otoyol ve köprüler için tarif edilmiştir.
İşletme hakkı bir şirkete verilmiş veya devredilmiş yollarda (4046, 3465 ve 3996 sayılı kanunlar) tablo farklıdır. 2026 yönetmeliği bu yollar için ödeme kanallarını özel otoyol işleticileri ve PTT A.Ş.‘nin belirlediği tahsilat kanalları diye tanımlar. Bu nedenle bir köprü veya otoyol geçişinin borcu GİB menüsünde görünmüyorsa yolun işleticisinin kanalına bakmak gerekebilir. Yurt içi trafik cezalarının e-Devlet ve GİB üzerinden sorgulanması ise trafik cezası sorgulama ve ödeme yazımızda anlatılıyor.
Sınır Kapısında Çıkış İzni ve Kapıda Ödeme
Ödenmemiş borç, araç ülkeden çıkarken karşınıza çıkar. 2026 yönetmeliğinin 8. maddesine göre geçiş borcunun öncelikle ülke içindeki ödeme kanallarından ödenmesi esastır. Borç ödenmemişse ve plakaya bağlı olarak Ticaret Bakanlığı sisteminde görünüyorsa, tahsilat gerçekleşmeden araca gümrük idaresince çıkış izni verilmez. Trafik cezaları için 2018 yönetmeliğinin 7. maddesi aynı kuralı koyar.
Kapıda ödeme mümkündür ama kanalı sınırlıdır. 2026 yönetmeliğine göre geçiş ücretleri ve cezalar gümrük kapısında banka veya kredi kartıyla ödenebilir. Nakit ödeme, gümrük idarelerinin muhasebe hizmetini yürüten birimlerin vezneleriyle sınırlıdır. Trafik cezaları için 2018 yönetmeliği ve GİB rehberi, kartla tahsilat yapılabilen kara hudut kapılarında kartla ödemeye izin verir.
KGM sayfası, ihlalli geçiş yapan yabancı plakalı araçların kapıda sıra beklememesi ve kuyruk oluşturmaması için borcun kapıya gelmeden ödenmesi gerektiğini belirtir.
Ayrıca 12 Şubat 2026 tarihli ve 7574 sayılı Kanunla Karayolları Trafik Kanunu’nun 115. maddesine bir fıkra eklenmiştir. Buna göre yabancı uyruklu kişiye uygulanıp çıkışına kadar tahsil edilemeyen trafik cezaları kişinin yeniden girişinde tahsil edilir. Bu yapılamazsa yabancının yurda girişine izin verilmez. Bu hüküm araca değil kişiye, yani yabancı uyruklu sürücüye bağlıdır; örneğin Türk plakalı araç kullanan yabancıyı da kapsar. Yabancı plakalı araçta çıkıştan önce ödeme kuralı (2018 yönetmeliği 7. madde, 2026 yönetmeliği 8. madde) değişmez.
Ödeme Süreleri ve Gecikmede Artan Tutarlar
Geçiş borcunda tutar, ödemenin geçişten kaç gün sonra yapıldığına göre değişir. Aşağıdaki tablo 2026 yönetmeliğinin 6. maddesindeki kademeleri gösterir. Kademeler KGM yolları ile işletici yolları için aynı yapıdadır.
| Ödeme zamanı (ödemesiz geçişten sonra) | Ödenen | Dayanak |
|---|---|---|
| İlk 15 gün | Yalnızca geçiş ücreti; ceza tahsil edilmez | 2026 yönetmeliği, 6. madde |
| 16-45. gün | Geçiş ücreti ve ücretin bir katı ceza; KGM yollarında Kabahatler Kanunu indirimi uygulanmaz | 2026 yönetmeliği, 6. madde |
| 45. günden sonra | Geçiş ücreti ve ücretin dört katı ceza | 2026 yönetmeliği, 6. madde; 6001 sayılı Kanun, 30. madde |
Ödemesiz geçişte cezasız ödeme süresi, geçiş tarihinden itibaren 15 gündür. KGM yollarında ödeme HGS hesabına bakiye yükleyerek, GİB menüsünden veya KGM’nin ihlalli geçiş sayfasından yapılır. Süre içinde ödenmezse 16. günden itibaren bir kat, 45. günden sonra dört kat ceza eklenir; dayanak 2026 yönetmeliği, 6. madde. Ülkeden çıkış bu süreyi beklemez: KGM’ye göre araç 15 gün dolmadan kapıya gelse de geçiş ücreti ödenmeden çıkışa izin verilmez.
2026 yönetmeliğinin 6. maddesine göre KGM’nin verdiği idari para cezası, idari yaptırım kararının düzenlendiği tarihte tebliğ edilmiş sayılır. Kabahatler Kanunu’nun 27. maddesindeki 15 günlük başvuru süresi tebliğden işlediği için bu cezada süre karar tarihinde başlar. Başvuru yolunun ayrıntısı yukarıda bağlantısı verilen HGS rehberindedir.
Trafik cezasında süre tebliğden itibaren bir aydır (Karayolları Trafik Kanunu, 115. madde). Yabancı plakalı araçlarda tebliğ edilmemiş ceza, 2018 yönetmeliğine göre tahsil edildiği tarihte tebliğ edilmiş sayılır. Kabahatler Kanunu’nun 1 Temmuz 2022 tarihli ve 7417 sayılı Kanunla değişik 17. maddesine göre ödeme süresi içindeki ödemede cezadan %25 indirim yapılır; GİB’in Ocak 2025 rehberi de bunu aktarır.
Karayolları Trafik Kanunu’nun 16 Temmuz 2004 tarihli ve 5228 sayılı Kanunla değişik 115. maddesi, yürürlükteki metninde bir ay içinde ödenmeyen cezalar için her ay %5 faiz uygulanacağını söyler. Aynı fıkraya göre ay kesirleri tam ay sayılır ve bu suretle bulunacak tutar cezanın iki katını geçemez.
Bu indirimin tebliğ edilmemiş yabancı plaka cezalarına nasıl yansıdığına dair ayrı bir açıklama incelenen kurum metinlerinde yer almıyor. Dört kat aşamasındaki geçiş cezasında indirim olup olmadığı da yönetmelikte açıkça yazılmıyor. Kesin tutar, ödeme kanalında görünen borç kaydından izlenebilir.
HGS Etiketi Olmayan Yabancı Araçlar Otoyolu Nasıl Kullanır?
KGM’ye göre ücretli otoyol ve köprülerden geçen yabancı plakalı araçların HGS abonesi olması ve hesabında en az geçiş ücretini karşılayacak bakiye bulundurması zorunludur. 2026 yönetmeliğinin 5. maddesi de kullanılabilir durumda, yeterli bakiyeli bir etiket bulundurmayı esas sayar. Etiketin sağlam ve çalışır olmasından, ön cama uygun yapıştırılmasından ve plakaların temiz, okunaklı olmasından kullanıcı sorumludur.
Hesap açma yerleri iki kaynakta benzer anlatılır. KGM sayfası HGS hesabının gümrük kapılarındaki ve ülke içindeki PTT şube ve acenteleri ile banka şubelerinden açılabildiğini yazar. Yönetmelik ise PTT şubeleri, PTT acenteleri, PTT ile anlaşmalı bankalar ve üye işyerlerini sayar; etiket araç sahibine teslim edilir. Etiketin alınması ve bakiye yükleme adımları HGS etiketi alma ve bakiye yükleme rehberimizde ayrıntılı anlatılıyor.
Etiketsiz bir geçiş yapıldıysa KGM 15 gün içinde üç yol tarif eder. Bunlar HGS hesabı açtırmak, hesaba yeterli bakiye yüklemek ya da geçiş ücretini GİB menüsünden veya KGM sayfasından ödemektir. Yönetmeliğin 7. maddesi kullanıcının abone olduğu sistemin şeritlerini kurallara uygun kullanmasını da şart koşar. Güzergâh ve sınıf bazında tarifeyi otoyol ve köprü geçiş ücretleri sayfamızda bulabilirsiniz.
Ödeme Adımları ve Ödeme Belgesi
Ödeme sırası borç türüne göre küçük farklar gösterir; ortak adımlar şöyledir:
- Borcun türünü ayırmak: trafik cezası mı, geçiş borcu mu; geçiş borcuysa yolu KGM mi, bir işletici mi işletiyor.
- Trafik cezası ve KGM yolu borcu için GİB’in Hızlı Ödeme bölümündeki yabancı plakalı araç menüsüne plaka bilgisiyle girmek.
- Ödemeyi GİB rehberinin saydığı yollardan biriyle yapmak: anlaşmalı bankaların kartları, yabancı ülkede faaliyet gösteren bankaların kartları ve diğer ödeme yöntemleri.
- İnternet kullanılamıyorsa kanalı borç türüne göre seçmek. Trafik cezası için GİB rehberi muhasebe birimlerini, anlaşmalı banka şubelerini, PTT işyerlerini ve vergi dairelerini sayar. KGM yolu geçiş borcu için 2026 yönetmeliği Muhasebat Genel Müdürlüğü, GİB, KGM ve PTT A.Ş. kanallarını sayar.
- İşletici yolundaki geçiş borcunu işleticinin veya PTT’nin tahsilat kanalından ödemek.
- Ödeme belgesini (tahsil alındısı veya dekont) yolculuk bitene kadar saklamak.
Belgenin saklanmasının somut bir nedeni vardır. GİB rehberi, beyanlı trafik cezası ödemelerinde tutanak seri veya sıra numarası hatalı girildiğinde sistemde hem borcun hem tahsilatın görünebileceğini ve cezanın ödenmemiş görünebileceğini belirtir. Böyle bir durumda tutanak ve tahsil alındısıyla vergi dairesine ya da Dijital Vergi Dairesi’ndeki genel amaçlı dilekçe bölümünden başvurulabilir.
Borç Türü, Kurum ve Kanal Tablosu
Aşağıdaki tablo üç borç türünü aynı ölçütlerle yan yana koyar. Kaynaklar 2018 ve 2026 yönetmelikleri, KGM’nin Yabancı Plakalı Araçlar sayfası ve GİB’in Ocak 2025 rehberidir.
| Ölçüt | Trafik cezası | KGM yolunda ihlalli geçiş | İşletici yolunda ihlalli geçiş |
|---|---|---|---|
| Dayanak | 2918 sayılı Kanun, 115. madde; 2018 yönetmeliği | 6001 sayılı Kanun, 30. madde; 2026 yönetmeliği | 6001 sayılı Kanun, 30. madde; 2026 yönetmeliği |
| Kim yazar | EGM, jandarma ve yetkili personel | KGM (idari para cezası) | İşletici şirket (ceza) |
| Sorgu ve ödeme | GİB menüsü, banka, PTT, vergi dairesi | GİB menüsü, KGM ihlalli geçiş sayfası, HGS bakiyesi | İşletici ve PTT kanalları |
| Sınır kapısında | Kartla ödeme; ödenmeden çıkış yok | Kart veya vezne; ödenmeden çıkış yok | Gümrükte yetkili birimlerce tahsil; ödenmeden çıkış yok |
Tablonun son satırı üç borç türünde de aynı sonuca varır: Sistemde görünen açık kayıt, çıkıştan önce kapatılmak zorundadır. Kanal ise borç türüne göre değişir; işletici yolundaki geçiş borcu için yönetmelik, işleticinin ve PTT’nin kanallarını sayar.
Sık Yapılan Hatalar ve Yanlış Bilinenler
6001 sayılı Kanun’un 30. maddesi 2015’ten bu yana birkaç kez değişti, geçiş yönetmeliği de 29 Temmuz 2026’da yenilendi; bu yüzden eski ve yeni bilgi yan yana dolaşabiliyor. Aşağıdaki maddeler yürürlükteki metinlerle karşılaştırılmıştır:
- “Türk vatandaşıysam bu kural bana işlemez.” Hem 6001 sayılı Kanun hem iki yönetmelik, sürücünün vatandaşlığına bakılmaksızın uygulanır.
- “15 gün dolmadan çıkarsam ceza da borç da kalmaz.” KGM’ye göre 15 gün içinde kapıya gelen araç geçiş ücretini ödemeden çıkamaz.
- “Ceza beş kat.” Metin, ücretle birlikte ücretin dört katı ceza der; ödenen toplam bu yüzden ücretin beş katına ulaşır.
- “Ceza on kat.” 6001 sayılı Kanun’daki “on” ibaresi 16 Mayıs 2018 tarihli ve 7144 sayılı Kanunla “dört” olarak değiştirilmiştir.
- “Tebligat gelmedi, borç yok.” Karayolları Trafik Kanunu’nun 115. maddesi ve 2018 yönetmeliğinin 5. maddesine göre yabancı plakalı araçların trafik cezaları sürücü bilgilendirilerek tahsil edilir ve tebliğ edilmemiş ceza tahsil gününde tebliğ edilmiş sayılır. Yönetmelik plakaya yazılan cezalarda ayrıca bir tebliğ usulü ve süresinde bildirilmeyen kayıtların sistemden çıkarılmasını öngördüğü için tek tek kayıtların durumu farklı olabilir.
Bir yanlış bilgi de aracın Türkiye’de tescil edilmesiyle ilgilidir: Tescil, plakaya bağlı ceza kayıtlarını kendiliğinden kapatmaz. 2018 yönetmeliği tersine, trafik cezaları tahsil edilmeden tescil işlemi yapılmayacağını söyler. İthalat yolları yurt dışından araç getirme yazımızda anlatılıyor.
Trafik cezasına karşı başvuru süresi, kararın tebliğ tarihinden itibaren 15 gündür. Yabancı plakalı aracın plakasına yazılıp tebliğ edilemeyen cezada, Karayolları Trafik Kanunu’nun 115. maddesine göre ödeme tarihi tebliğ tarihi olarak esas alınır. Başvuru dilekçeyle yapılır ve Kabahatler Kanunu merci olarak sulh ceza mahkemesini sayar. 5320 sayılı Kanun’un ek 1. maddesine göre idari yaptırım başvurularında bu atıf sulh ceza hâkimine yapılmış sayılır.
Süre içinde başvurulmazsa idari yaptırım kararı kesinleşir; dayanak 5326 sayılı Kabahatler Kanunu, 27. madde. Başvurunun nasıl yapıldığını trafik cezasına itiraz rehberimizde anlattık. Bu yazıdaki bilgiler genel bilgilendirme amaçlıdır; güncel mevzuat ve kişisel durumunuz için ilgili kuruma veya bir hukukçuya danışın.