Ehliyet sınavının teorik aşaması, Millî Eğitim Bakanlığı’nın (MEB) bilgisayar ekranında yaptığı e-sınavdır ve Bakanlığın tam metnine erişilebilen son e-sınav kılavuzuna (2020) göre 50 soru ile 45 dakika sürer. Yönetmeliğe göre sınav 100 tam puan üzerinden tek notla değerlendirilir ve 70 puan alan aday başarılı sayılır. Her soru eşit ağırlıkta olduğu için bu eşik 35 doğruya karşılık gelir.
Sürücü kursunda teorik dersleri bitirdiyseniz sırada randevu, sınav günü ve sonuç ekranı vardır. Aşağıda soru sayısının ve barajın hangi metinden geldiğini, derslere göre soru dağılımını, kalınca kaç hakkınız kaldığını ve hangi sürenin kaçırılmaması gerektiğini resmî metinlerle gösteriyoruz.
Ehliyet Sınavı Hangi Aşamalardan Oluşur?
Ehliyete (sürücü belgesi) giden yolda iki sınav vardır. 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun 42. maddesine göre sürücü kurslarında teorik eğitimini tamamlayan adayların teorik sınavı, MEB tarafından yazılı ya da elektronik ortamda yapılır. Uygulamalı eğitimini kurstan alan ve teorik sınavda başarılı olan aday, yine MEB’in yaptığı uygulamalı sınava girmeye hak kazanır.
Uygulamada teorik sınavın biçimini Millî Eğitim Bakanlığı Özel Motorlu Taşıt Sürücüleri Kursu Yönetmeliği belirler. Yönetmeliğin 28. maddesi, 9 Temmuz 2024 tarihli değişiklikten bu yana teorik derslerin sınavının e-Sınav şeklinde yapılacağını söyler. Direksiyon sınavı ise akan trafikte ve ayrı kurallarla yapılan uygulamalı aşamadır; bu yazının konusu yalnızca teorik e-sınavdır.
Kurs kaydından sertifikanın sürücü belgesine dönüşmesine kadar uzanan sırayı ehliyet almanın adımlarını anlatan rehberde bulabilirsiniz. Burada odak, o sıranın ikinci halkası olan teorik sınavın sayıları ve kurallarıdır.
Ehliyet Sınavı Kaç Soru ve Kaç Dakika Sürer?
Yönetmelik soru sayısını ve süreyi yazmaz; 28. madde sınavın “Bakanlıkça belirlenecek esaslara göre” yapılacağını söyler. Bu esaslar MEB’in Motorlu Taşıt Sürücü Kursiyerleri e-Sınav Uygulama Kılavuzu’ndadır. Kılavuzun tam metnine erişilebilen son sürümü 2020 tarihlidir ve Tablo-2’de bütün sertifika sınıfları için toplam 50 soru ile 45 dakikalık sınav süresi verir.
Kılavuza göre her sorunun dört seçeneği vardır ve bunlardan yalnızca biri doğrudur. İşaretleme ekrana dokunarak yapılır; soru sayısı ve kalan süre adayın kullandığı ekranda görünür. Süre bitince ya da aday sınavı kendisi sonlandırınca yoklama listesi ve cevapları gösteren form imzalanır.
Bakanlığın 2024 sürümü için yayımladığı değişiklik listesi yalnızca yabancı dil seçeneği ve geçerli kimlik belgeleri maddelerini değiştirir; soru sayısı ve süreye dokunmaz. Yine de 2020 ile 2024 arasındaki ara sürümlerin tam metni kaynaklarda yer almaz. Ölçme, Değerlendirme ve Sınav Hizmetleri Genel Müdürlüğü’nün (ODSGM) yayımladığı deneme sınavlarının cevap anahtarları da 50 soruluktur. Güncel kılavuzdaki tablo kayıtlı olunan kursun müdürlüğünden teyit edilebilir.
Konu Dağılımı: Hangi Dersten Kaç Soru Çıkar?
Sınav dört teorik dersi kapsar. Yönetmeliğin 22. maddesi bu derslerin içeriğini tanımlar. Trafik ve çevre dersi trafikte sürücü davranışlarını, kuralları ve mevzuatı; ilk yardım dersi trafikte temel ilk yardım uygulamalarını işler. Araç tekniği dersi aracın teknik özelliklerini ve temel bakım-onarımı kapsar. Trafik adabı dersi ise sorumluluk bilinci, yardımlaşma, sabır ve öfke yönetimine ayrılır.
Aşağıdaki tablo, kılavuzun soru dağılımını Yönetmeliğin 7. maddesindeki zorunlu teorik ders saatleriyle yan yana koyar. Yüzde sütunu, 50 soru üzerinden yapılan basit bir hesaptır.
| Ders | Teorik ders saati (Yönetmelik, 7. madde) | Soru sayısı (2020 kılavuzu, Tablo-2) | Sınavdaki payı |
|---|---|---|---|
| Trafik ve çevre | 16 saat | 23 | %46 |
| İlk yardım | 8 saat | 12 | %24 |
| Araç tekniği | 6 saat | 9 | %18 |
| Trafik adabı | 4 saat | 6 | %12 |
| Toplam | 34 saat | 50 | Tamamı |
Tablo iki şeyi gösterir. Birincisi, soru payı ders saati payına yakındır: trafik ve çevre, 34 saatlik teorik eğitimin yaklaşık %47’sini, soruların ise %46’sını oluşturur. İkincisi, kılavuz bu dağılımı “bütün sertifika sınıflarında” aynı tutar. Motosiklet, otomobil veya kamyon sertifikası için girilen e-sınav aynı yapıdadır. Hangi sınıfın hangi aracı kapsadığını ehliyet sınıfları rehberinde görebilirsiniz.
Ehliyet Sınavı Kaç Puanla Geçilir, Kaç Doğru Gerekir?
Baraj puanı Yönetmeliğin 28. maddesinin birinci fıkrasında yazılıdır. Teorik derslerin tamamı için bir sınav yapılır ve kursiyerin başarısı 100 tam puan üzerinden tek notla değerlendirilir. 70 ve üzeri puan alanlar başarılı sayılır. Bu, ders bazında ayrı bir baraj olmadığı anlamına gelir. Örneğin araç tekniğinde zayıf kalan aday, toplam puanı 70’e ulaşıyorsa sınavı geçer.
Puanın nasıl hesaplandığını kılavuzun değerlendirme bölümü açıklar. Doğru cevap sayısı tespit edilir, yanlış cevaplar dikkate alınmaz ve her soru eşit ağırlıktadır. 50 soruluk sınavda bu, her doğrunun 2 puan ettiği ve 35 doğrunun 70 puanı verdiği anlamına gelir. Boş bırakılan soru ile yanlış işaretlenen soru puan açısından aynı sonucu doğurur.
Kılavuz iki istisnayı da düzenler. Cevap anahtarında hata bulunursa soru iptal edilmez; komisyon kararıyla doğru kabul edilen şık veya şıklar değerlendirmeye alınır. Merkez Sınav Kurulu veya yargı kararıyla iptal edilen soru varsa, kalan geçerli soruların puan değeri yeniden hesaplanır. Böyle bir durumda 35 doğru kuralı birebir geçerli olmayabilir; eşik yine 70 puandır.
Ehliyet Sınavında Kalınırsa Ne Olur, Kaç Hak Var?
Yönetmeliğin 15. maddesinin birinci fıkrasına göre teorik sınavda başarısız olan aday, teorik derslere yeniden devam etmeden ve kurs ücreti ödemeden yalnızca sınav ücretini ödeyerek aralıksız üç kez daha sınava girebilir. İlk girişle birlikte teorik sınav için toplam dört hak vardır. Bu tekrarlar için ödenen sınav ücretinin hangi kaleme denk geldiğini ehliyet sınav ücretleri ve kurs masrafları yazısında bulabilirsiniz.
2020 kılavuzunun ifadesiyle sınav hakkı biten kursiyerin dosyası kapanır. Yönetmeliğin aynı fıkrasına göre belirlenen süre içinde teorik sınavlara mazeretsiz katılmayan ya da katılıp haklarını başarısız tamamlayan aday kursa yeniden kayıt yaptırabilir. 15. maddenin beşinci fıkrası da dördüncü hakkın sonunda başarısız olan kursiyerin, kayıt işlemlerini tamamlayıp ücretleri ödeyerek yeniden kaydolabileceğini söyler.
Sınava hiç girmemek de hak tüketebilir. 2020 kılavuzuna göre randevusu onaylanan ve belirlenen tarih ve saatte sınava girmeyen aday bir sınav hakkını kullanmış sayılır. Aynı kılavuz randevunun sınav tarihinden en az dört gün önce değiştirilebileceğini ve yeni başvuru için son sınavın üzerinden en az 15 gün geçmesi gerektiğini yazar. Bu süreler kılavuzun yıllık sürümüyle değişebilir.
Mazeret, Randevu ve İtiraz Süreleri: Hangi Süre Kaçarsa Ne Olur?
Teorik sınav hakları için süre, kursa kayıt olunan dönemin grup başlama tarihinden itibaren 90 gündür. Son sınav hakkının randevusu bu süre içinde alınacak şekilde planlanır ve işlemler kurs müdürlüğü aracılığıyla Özel MTSK Modülü üzerinden yürür. Belirlenen süre içinde teorik sınavlara mazeretsiz katılmayan aday için metnin öngördüğü yol kursa yeniden kayıttır; dayanak Yönetmeliğin 15. maddesinin birinci fıkrasıdır. Metin 90 günü bir planlama ölçüsü olarak yazar ve gün dolduğunda kalan hakların ayrıca nasıl işleneceğini ayrıntılandırmaz.
Mazeretler aynı maddenin üçüncü fıkrasındadır. Hastalık nedeniyle sınav günü sınava giremeyen aday, resmî veya özel sağlık kuruluşundan alacağı raporu en geç 2 iş günü içinde kurs müdürlüğüne teslim eder. Yangın, deprem gibi afetler, eşin veya birinci derece yakının ağır hastalığı ya da ölümü ve ülkeyi temsil gibi nedenlerde resmî belge için süre 10 gündür. Metin bu iki sürenin başlangıcını ayrıca yazmaz; ifadenin bağlamı sınav gününü işaret eder. Süresinde belge veren aday, dört hakkını tamamlayıp başarılı olamazsa bir defaya mahsus mazeret sınavına girebilir.
Uzun süreli durumlarda aynı fıkranın (d) bendine göre kayıt dondurulur. Askerlik durumunu önceden belgeleriyle bildiren aday terhisten itibaren 10 gün içinde kurs müdürlüğüne yazılı başvurur. Hamilelik veya doğumda doktor raporuyla 10 gün içinde bildirim yapılır; uzun tedavide süre tedavinin bitiminden başlar. Kalan haklar ilçede yapılan ilk sınavdan başlayarak kullandırılır.
| İşlem | Başlangıç | Süre | Nereye | Dayanak |
|---|---|---|---|---|
| Teorik sınav haklarını kullanma | Kayıt döneminin grup başlama tarihi | 90 gün | Kurs müdürlüğü, Özel MTSK Modülü | Yönetmelik, 15. madde birinci fıkra |
| Hastalık raporunu teslim | Sınav günü | 2 iş günü | Kurs müdürlüğü | 15. madde üçüncü fıkra (a) |
| Afet, yakın kaybı, temsil belgesi | Sınav günü | 10 gün | Kurs müdürlüğü | 15. madde üçüncü fıkra (a) |
| Askerlik, doğum, uzun tedavi sonrası başvuru | Terhis, rapor veya tedavi bitimi | 10 gün | Kurs müdürlüğü | 15. madde üçüncü fıkra (b), (c), (ç) |
| Sonuca itiraz | Sonucun yayımlanması | 5 takvim günü | e-itiraz modülü | 2020 kılavuzu, 10. bölüm |
Pratikte üç durum ayrılır. Süre içindeyseniz belge kurs müdürlüğüne teslim edilir ve mazeret kayda geçer. Süre doluyorsa belirleyici olan, belgenin son gün içinde kurs müdürlüğüne ulaşmasıdır; Yönetmeliğe göre il veya ilçe millî eğitim müdürlüğü durumu belge tesliminden itibaren beş iş günü içinde sisteme işler. Süre geçtiyse metin mazeretin kabulüne dair bir hüküm içermez; durum kayıtlı olunan kurs ve ilçe millî eğitim müdürlüğüyle konuşulur.
Sınav Yeri, Tarihi ve Sınav Günü Kuralları
ODSGM’nin 2026 Sınav Uygulama Takvimi’ne göre motorlu taşıt sürücü kursiyerleri e-sınavı haftanın yedi günü, 81 il ve ilçedeki e-sınav salonlarında randevulu sistemle yapılır. Sabit bir “ehliyet sınavı günü” yoktur; tarih ve saati randevu sistemi belirler. 2020 kılavuzuna göre aday, kayıtlı olduğu kursun bulunduğu ilde sınava alınır ve başvuruyu kendisi değil kurs müdürlüğü yapar. Başvurudan önce kayıt dosyasının, içindeki sürücü olur sağlık raporu dahil, eksiksiz olması gerekir.
Sınav günü kuralları kılavuzun 7. bölümündedir:
- Aday, sınav saatinden en geç 20 dakika önce binada hazır bulunur.
- Renkli fotoğraflı, mühürlü ve imzalı sınav giriş belgesi ile geçerli kimlik belgesi birlikte ibraz edilir; kılavuzun 2024 değişikliği, Türk vatandaşları için kimlik kartının yanına “çipli kimlik kartı” ibaresini ekler.
- Cep telefonu, saat, çanta, cüzdan, takı ve her türlü elektronik cihaz salona alınmaz; raporla belirlenen sağlık cihazları istisnadır.
- Sınav başladıktan sonra gelen aday, salondan çıkan kimse yoksa sınava alınır ama ek süre verilmez.
Kılavuzun 8. bölümü, geçerli belgelerin ibraz edilmemesini, kopyayı ve yasak eşyayı sınavın geçersiz sayıldığı durumlar arasında sayar. Yönetmeliğin 28. maddesinin yedinci fıkrasına göre başkasının yerine sınava giren veya kendi yerine başkasını sokan kişiler hakkında suç duyurusunda bulunulur. Bu kişilerin kaydı beş yıl dondurulur ve beş yıl süreyle Bakanlık sınavlarına katılamazlar.
Ehliyet Sınav Sonuçları Ne Zaman ve Nasıl Öğrenilir?
2020 kılavuzuna göre sonuç sınavın hemen ardından görülebilir. Sınav bittikten sonra aday, binadaki sonuç bilgisayarından ya da esinav.meb.gov.tr adresinden T.C. kimlik numarasıyla giriş yaparak sonucunu görebilir. Kılavuz ayrıca bir tebligat yapılmayacağını, kursun da Özel MTSK Modülünden aldığı sonuç listesini kursiyere tebliğ edeceğini yazar.
İtiraz yolu da aynı kılavuzdadır. Sonuca veya sınav uygulamasına itiraz, sonuçların yayımlanmasından itibaren 5 takvim günü içinde ve itiraz ücreti yatırılarak e-itiraz modülünden yapılır. Kılavuz, bu itirazın 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu’nun 20/B maddesindeki 10 günlük dava açma süresini durdurmadığını da belirtir. Süre geçtikten sonra yapılan itirazlar dikkate alınmaz.
Başarılı adayın sonraki adımı direksiyon eğitimidir. Yönetmeliğin 16. maddesine göre teorik sınavı geçen kursiyerin direksiyon derslerine başlanır. Sertifika ise iki sınav da geçildikten sonra, 28. maddenin ikinci fıkrasına göre elektronik ortamda düzenlenir ve e-Devlet üzerinden alınır.
Özel Durumdaki Adaylar İçin Uygulama
E-sınav Türkçe yapılır, ancak kılavuz bazı adaylar için ekran desteği tanır. Türkçe bilmeyen yabancı uyruklu adaylar ve öğrenimini yurt dışında tamamlamış Türkçe bilmeyen vatandaşlar, Bakanlığın belirlediği dillere çevrilmiş soruları ekranda görüntüleyebilir. 2024 değişiklik listesine göre bunun için yabancı dil tercihinin sınav randevusundan en az 48 saat önce Özel MTSK Modülüne işlenmesi gerekir; işlenmezse sorular Türkçe gelir.
İşitme engelli adaylar, soruların işaret diline çevrilmiş videolu anlatımını kendi ekranlarında açabilir. 2020 kılavuzuna göre bunun için engel durumunun sınavdan en az iki gün önce sisteme “İşitme ve Konuşma Engelli” olarak işlenmesi gerekir. ODSGM’nin deneme sayfasında işitme engelli adaylar için ayrı bir deneme kitapçığı da yer alır.
Yönetmelik bazı adaylar için eğitim ve sınav aşamalarını farklı düzenler:
- Lise veya üniversitede zorunlu trafik ve çevre, ilk yardım veya araç tekniği derslerini başardığını belgeleyenler ile geçerli ilk yardımcı sertifikası olanlar, isterlerse ilgili dersin eğitimine katılmaz. 16. maddeye göre bu adaylar yalnızca sınavlara girer.
- Teorik sınavı geçtikten sonra kaydını sildiren veya direksiyon sınavlarında başarısız duruma düşen aday, son sınavından itibaren üç yıl içinde yeniden kaydolursa teorik eğitim ve sınavdan muaf sayılır (15. madde beşinci fıkra).
- Sürücü belgesi olup başka sınıf sertifikası almak isteyenler için 39. madde yalnızca direksiyon eğitimini ve sınavını düzenler; teorik sınavdan söz etmez.
- Operatörlük belgesi olup sürücü belgesi bulunmayan kursiyer, 4. maddeye göre yalnızca teorik e-sınavda başarılı olarak “G” sınıfı sertifika alır.
Ceza puanı nedeniyle belgesi iki ay süreyle geri alınan sürücüler için durum farklıdır. Yönetmeliğin 16. maddesine göre bu sürücüler iki aylık süre içinde teorik derslerin tamamına devam eder ve kendilerine eğitimi aldıklarını gösteren belge verilir; bu eğitim sertifika e-sınavıyla aynı işlem değildir.
Hazırlık İçin Resmî Soru Kaynakları
Bakanlığın adaylara açık olarak yayımladığı sorular ODSGM’nin deneme sayfasında yer alır. Sayfada iki genel deneme kitapçığı ile işitme engelli adaylara yönelik üçüncü bir kitapçık yer alır ve sayfa 15 Ekim 2026’da güncellenmiştir. Üç kitapçığın cevap anahtarı da 50 sorudan oluşur. Denemeler e-sınav ekranının bir benzerinde çözülür; gerçek sınavda hangi soruların çıkacağını göstermez.
İçeriğin asıl çerçevesi öğretim programıdır. Yönetmeliğin 22. maddesine göre dört teorik dersin programını Bakanlık hazırlar ve kurslar bu programı uygular. Teorik derslerde devam da zorunludur: 14. maddeye göre toplam teorik ders saatinin beşte birinden fazlasına devam etmeyen kursiyerin kaydı silinir.
Puanlama kuralı da bu çerçeveye bağlanır. Sınavın en büyük payı trafik ve çevre dersindedir. Ders barajı olmadığı için ilk yardım, araç tekniği veya trafik adabından gelen her doğru da toplam puana 2 puan olarak eklenir.
Ehliyet Sınavı Hakkında Sık Yapılan Hatalar
Sınav çevresinde dolaşan bazı bilgiler resmî metinlerle uyuşmaz. Bunlardan bazıları ve metindeki karşılıkları şöyledir:
- “Her dersten ayrı ayrı geçmek gerekir.” Yönetmelik tek not ve tek baraj öngörür; ders barajı yoktur.
- “Yanlışlar doğruları götürür.” Kılavuza göre yalnızca doğru cevaplar sayılır, yanlışlar dikkate alınmaz.
- “Sınav 60 dakikadır.” Erişilebilen kılavuzdaki süre 45 dakikadır; yönetmelik e-sınav için ayrı bir süre belirlemez.
- “Randevuya gitmemek hak yakmaz.” Kılavuza göre randevulu ve sınava girmeyen aday bir hakkını kullanmış sayılır.
- “Kimlik fotokopisi yeter.” Kılavuz geçerli belgeleri tek tek sayar; bunlar dışında hiçbir belge geçerli sayılmaz.
- “Teorik sınavı geçince süre işlemez.” 15. madde, teorik sınavın geçildiği tarihten itibaren direksiyon derslerinin 90 gün içinde tamamlanmasını öngörür.
Sınav tarihi, kalan hak sayısı veya bir mazeret belgesinin süresi konusundaki kayıtlar Özel MTSK Modülü’nde tutulur. Bu bilgileri netleştirecek merci, kayıtlı olduğunuz kursun müdürlüğü ve bağlı olduğu ilçe millî eğitim müdürlüğüdür. Bu görüşmede netleşebilecek başlıca bilgiler kullanılan hak sayısı, son randevu tarihi ve 90 günlük sürenin bitiş günüdür. Bu yazıdaki bilgiler genel bilgilendirme amaçlıdır; güncel mevzuat ve kişisel durumunuz için ilgili kuruma veya bir hukukçuya danışın.