Türkiye’de bir aracın “kasko değeri”, sigortadan vergiye birden çok işlemde karşımıza çıkan bir referans rakamdır. Bu rakamın kaynağı, Türkiye Sigorta, Reasürans ve Emeklilik Şirketleri Birliği’nin (TSB) her ay yayımladığı kasko değer listesidir. Bu rehberde listenin nasıl hazırlandığını, nereden sorgulandığını ve — sigorta bedelinden motorlu taşıtlar vergisine — hangi işlemlerde ne işe yaradığını anlatıyoruz.
Kasko Değer Listesi Nedir, Kim Yayımlar?
Kasko değer listesi, sigorta şirketlerinin motorlu kara taşıtlarının kasko değerlerini belirlemesine yardımcı olmak amacıyla TSB tarafından hazırlanan ve aylık olarak güncellenen bir fiyat listesidir. Değerler piyasa fiyatları esas alınarak belirlenir: Sıfır araç fiyatları yetkili distribütörlerden alınır, ikinci el değerler ise piyasa verilerine dayanır. Liste en fazla 15 model yılı geriye gider; daha eski araçlar listede yer almaz.
Burada sık karışan bir ayrımı netleştirelim: Listeyi yayımlayan kurum TSB’dir. Hazine ve Maliye Bakanlığı tarafından TSB bünyesinde kamu hizmeti sunmak amacıyla kurulan Sigorta Bilgi ve Gözetim Merkezi (SBM) ise poliçe ve hasar verilerini tutan merkezdir — kasko değer listesi değil, kasko poliçe ve hasar sorgulama hizmetleri SBM’nin alanına girer.
Liste Nasıl Sorgulanır?
Sorgu için TSB’nin sitesindeki kasko değer listesi sayfasında model yılı, marka ve model seçilir; sonuç ekranı ilgili aracın o ayki kasko değerini gösterir ve dosya olarak indirilebilir. Geçmiş aylara ait listeler de arşivde tutulur — bu, örneğin ocak ayına ait değerlerin yıl boyunca vergi işlemlerinde kullanılabilmesi açısından önemlidir.
Listenin niteliği konusunda TSB’nin kendi uyarısı yol göstericidir: Değerler, kilometre ve hasar durumu bilgisi içermediğinden ortalama değerlerdir ve TSB, bu değerlerin işlemlerde kullanılmasından sorumluluk kabul etmez. Yani listedeki rakam bağlayıcı bir fiyat değil, tavsiye niteliğinde bir referanstır.
Ne İşe Yarar: Sigortadan Alım Satıma
Listenin asıl muhatabı sigorta sektörüdür: Kasko poliçesi düzenlenirken aracın değerinin belirlenmesinde bu liste referans alınır. Araç sahibi açısından pratik faydası ise poliçedeki bedelin makul olup olmadığını kontrol edebilmektir — aynı model yılı ve tipteki aracın listedeki değeri herkese açık olduğundan, sigorta görüşmesine hazırlıklı gidilir.
Liste piyasa fiyatlarından derlendiği için, ikinci el araç alıp satarken de kaba bir fiyat çerçevesi verir. Ancak yukarıdaki uyarı burada daha da önemlidir: Kilometresi düşük, bakımlı bir araç listedeki ortalamanın üzerinde; ağır hasar kayıtlı bir araç ise altında değer bulabilir. Satış ve devir aşamasındaki resmî adımlar için araç tescil belgesi işlemleri rehberine bakabilirsiniz.
MTV’de Kasko Değeri Uygulaması
Listenin vergiyle kesiştiği nokta, motorlu taşıtlar vergisindeki kasko sigortası değeri uygulamasıdır. Gelir İdaresi Başkanlığının 2026 yılı MTV rehberine göre: 1 Ocak 2018’den önce kayıt ve tescil edilmiş, (I/A) sayılı tarifedeki otomobil, kaptıkaçtı, arazi taşıtı ve benzerlerinde, yıllık vergi tutarı TSB’nin her yıl ocak ayında ilan ettiği kasko sigortası değerinin %5’ini aşıyorsa, vergi tutarı olarak tarifenin bir önceki satırındaki aynı yaş grubuna isabet eden tutar esas alınır. Kısacası, piyasa değeri iyice düşmüş ama motor hacmi büyük olduğu için yüksek vergiye tabi eski araçlarda, bir alt kademeden vergi ödeme imkânı doğar.
Uygulama kendiliğinden işlemez; başvuru gerekir. Kasko Sigortası Değeri Uygulaması Başvuru Formu — formun kendisine 40 Seri No.lu MTV Tebliği’nden ulaşılır — ve vergiye esas alınan kasko değerini gösterir belgeyle aracın kayıtlı olduğu vergi dairesine başvurulur. Aynı işlem Dijital Vergi Dairesi’nde “Kasko Değerine Göre MTV Düzeltme Dilekçesi” bölümünden de yapılabilir; hizmet e-Devlet’te “Motorlu Taşıtlar Vergisinde Kasko İndiriminin Yapılması” adıyla listelenir. Oran ve usul zaman içinde değişebildiğinden, başvuru öncesinde güncel koşulları GİB kaynaklarından kontrol etmekte yarar var.
Kasko Sorgusu ve KVKK Sınırları
Kasko değer listesi kişisel veri içermez: Marka, model ve model yılı bazında anonim ortalama değerler gösterdiği için herkese açıktır. Buna karşılık belirli bir aracın kasko poliçesi, hasar geçmişi ve eksper raporları kişisel veridir. e-Devlet’teki “Kasko Poliçe ve Hasar Bilgileri Sorgulama” ile “Trafik ve Kasko Eksper Raporları Sorgulama” hizmetleri SBM tarafından sunulur ve yalnızca giriş yapan kişinin kendi — ya da mirasçısı olduğu kişinin — kayıtlarını gösterir.
Yani plakasını bildiğiniz herhangi bir aracın kasko bilgilerine erişmeniz mümkün değildir; bu sınırın mantığını plakadan araç sahibi öğrenilir mi rehberinde anlattık. Araçla ilgili e-Devlet üzerinden yapılabilecek diğer sorgular için de plaka sorgulama rehberine göz atabilirsiniz.
Özet
Kasko değer listesi, TSB’nin her ay piyasa fiyatlarına göre güncellediği, herkese açık bir referans tablosudur. Sigorta şirketleri kasko değerini belirlerken bu listeden yararlanır; araç sahipleri poliçe bedelini kontrol etmek ve ikinci el piyasasında kaba bir çerçeve edinmek için kullanır. 2026 itibarıyla en somut parasal etkisi ise vergidedir: 2018 öncesi tescilli (I/A) tarifesindeki araçlarda MTV, ocak ayı kasko değerinin %5’ini aşıyorsa başvuru üzerine bir alt kademeden ödenir. Listedeki rakam ortalama bir değerdir — aracın gerçek durumunu yansıtmaz ve hiçbir işlemde tek başına bağlayıcı değildir.