Kasko, zorunlu trafik sigortasından farklı olarak kendi aracınızda oluşan hasarları güvence altına alır; ancak teminatın işlemesi, doğru adımların doğru sırayla atılmasına bağlıdır. Kara Araçları Kasko Sigortası Genel Şartları, ihbardan ödemeye kadar tarafların yükümlülüklerini net biçimde tanımlar. Bu rehberde süreci, genel şartlardaki maddelere sadık kalarak adım adım aktarıyoruz.
Hasarı Bildirmek: Süreci Başlatan Adım
Genel şartlara göre sigortalı veya sigorta ettiren, rizikonun gerçekleştiğini öğrendiği tarihten itibaren en geç beş iş günü içinde sigortacıya bildirimde bulunmakla yükümlüdür. Bildirim genellikle sigorta şirketinin çağrı merkezi, mobil uygulaması veya acentesi üzerinden yapılır ve hasara bir dosya numarası açılır. Aracın çalınması söz konusuysa durum, öğrenilir öğrenilmez derhal yetkili makamlara bildirilmelidir. Üçüncü kişilerin kusuruyla oluşan kazalarda tanıkların kimlik ve adreslerini almak, mümkünse görgü tutanağı düzenletmek de sigortalının yükümlülükleri arasındadır. Hasar sonrası zararı artırmamak, kurtarma ve koruma önlemlerini almak beklenir; bu önlemlerin makul masrafları — faydasız kalsalar bile — sigortacı tarafından karşılanır.
Belgeler ve Ekspertiz
İhbarın ardından süreç sigortacının yükümlülüklerine geçer. Genel şartlar, sigortacının hasar ihbarı üzerine üç iş günü içinde hak sahibine — poliçede zaten sayılanlar dışında — talep ettiği belgeleri bildirmesini öngörür. Zarar, taraflar arasında yapılacak anlaşmayla ya da atanacak sigorta eksperi aracılığıyla tespit edilir. Eksper aracı inceler, hasarlı parçaları ve onarım kalemlerini raporlar. Dilerseniz siz de kendi eksperinizi tayin edebilirsiniz; genel şartlar bu hakkı açıkça tanır. Bu aşamada hasarın büyüklüğüne göre iki yol ayrışır: kısmi hasar (onarım) ya da tam hasar (pert).
Onarım mı, Nakit mi?
Tazminatın nasıl karşılanacağı poliçede belirlenir. Onarım yapılacaksa, işlemin sigortanın anlaşmalı servisinde mi yoksa sizin seçeceğiniz serviste mi yapılacağı ve orijinal parça mı eşdeğer parça mı kullanılacağı poliçeye yazılır; bu yönde bir belirleme yoksa sigortalının tercihi esas alınır. Kısmi hasarda taraflar anlaşırsa onarım yerine nakdi ödeme de yapılabilir. Değer hesabında aracın riziko anındaki rayiç değeri esas tutulur — bu yüzden poliçe yapılırken kasko değeri listesi önemlidir. Eski bir parçanın yenisiyle değişmesi araçta belirgin bir kıymet artışı doğuruyorsa, bu fark tazminattan indirilebilir; ancak indirimin uygulanabilmesi için hangi parçalara ne oranda indirim yapılacağının poliçede yazılı olması gerekir. Poliçede muafiyet (belirli bir tutar veya orana kadar sizin üstünüzde kalan kısım) varsa, bu miktar tazminattan düşülür.
Pert (Tam Hasar) ve Sovtaj
Onarım masrafları aracın riziko tarihindeki değerini aşıyor ve eksper raporu aracın onarım kabul etmez hale geldiğini tespit ediyorsa, araç tam hasara (pert) uğramış sayılır. Bu durumda araç sahibine riziko günündeki rayiç değer ödenir; ancak ödeme öncesinde aracın hurdaya ayrıldığına dair hurda tescil belgesinin sigortacıya ibrazı gerekir. Onarımı mümkün olmakla birlikte ağır hasarlı araçlarda ise “trafikten çekilmiştir” kaşeli tescil belgesi istenir. Hak sahibi aracı hasarlı haliyle kendinde bırakmayı seçerse, rayiç değer ile hasarlı (sovtaj) değer arasındaki fark ödenir; sigortacının bildirdiği sovtaj bedeli, bildirimden itibaren bir ay süreyle garanti sayılır. Pert olan bir aracın kaderi ve yeniden tescili için pert araç tekrar trafiğe çıkar mı rehberimize bakabilirsiniz. Çalınan araçlarda ise ilgili makamların araştırması 30 gün içinde sonuç vermezse, çalınma şerhi ve devre engel bulunmadığını gösteren belgelerle tazminat süreci işletilir.
Ödeme Süresi ve Haklarınız
Ödeme takvimi genel şartlarda açıkça sınırlanmıştır. Zararın eksper aracılığıyla tespiti kararlaştırılmışsa sigortacı, eksper raporunun tesliminden itibaren en geç on iş günü içinde incelemelerini tamamlayıp tazminatı ödemek zorundadır. Her halükârda tazminat ödeme borcu, hasarın ihbarından itibaren 45 gün sonra muaccel hale gelir. İncelemeler üç ay içinde tamamlanamazsa, sigortacı tespit edilecek hasar tutarının en az yüzde ellisini avans olarak öder. Ödeme sonrası sigorta şirketi, ödediği tutar kadar sizin haklarınıza halef olur ve kusurlu tarafa rücu eder. Onarımın hasar kaydına işlenmesi aracın gelecekteki değerini etkileyebileceğinden, sonucu Tramer hasar kaydı sorgulama üzerinden takip etmek yararlıdır. Küçük hasarlarda, alacağınız tazminat ile yenilemede kaybedebileceğiniz hasarsızlık indirimi basamağını karşılaştırmak akılcı olur.
Anlaşmazlık Çıkarsa
Tazminat tutarı ya da kapsam konusunda uzlaşılamazsa, sigorta şirketi Sigorta Tahkim Sistemi’ne üyeyse uyuşmazlığı Sigorta Tahkim Komisyonu’na taşıyabilirsiniz; bu yol, dava yoluna göre çoğunlukla daha hızlıdır. Genel şartlara göre sigorta sözleşmesinden doğan bütün talepler, alacağın muaccel olduğu tarihten itibaren iki yılda zamanaşımına uğrar; bu nedenle süreci sürüncemede bırakmamak önemlidir.
Özet
Kasko hasar süreci beş halkalı bir zincirdir: beş iş günü içinde ihbar, belgelerin tamamlanması, ekspertiz, tazminatın onarım veya pert olarak belirlenmesi ve ödeme. Sigortacı, eksper raporundan sonra en geç on iş günü — her halde ihbardan 45 gün — içinde ödeme yapmak zorundadır. Kasko genel şartları 2013’ten bu yana yürürlükte olsa da poliçenizdeki özel şartlar (muafiyet, parça tercihi, hasarsızlık indirimi) süreci doğrudan etkiler; bu yüzden hasar anında önce poliçenizi okuyun, tutar ve ayrıntıları işlem öncesinde sigortacınızdan teyit edin.