Sürücülerin sigorta konusunda en çok yanıldığı başlıklardan biri servis seçimidir. “Sigortam beni istediğim tamirciye götürmüyor” ya da “kanunen anlaşmalı servise gitmek zorundayım” gibi ifadeler yaygındır; oysa gerçek, poliçe türüne ve sözleşmenin içeriğine göre değişir. Kısaca: Türkiye’de sizi belirli bir servise gönderen bir kanun yoktur; sınırı çizen, satın aldığınız poliçenin şartlarıdır. Bu rehberde kasko ile zorunlu trafik sigortasında servis seçiminin resmî genel şartlara göre nasıl işlediğini anlatıyoruz.
Kaskoda Servis Seçimi Poliçeye Bağlıdır
Kasko isteğe bağlı bir sigortadır ve kuralları sözleşmeyle belirlenir. Kara Araçları Kasko Sigortası Genel Şartları’nın tazminatı düzenleyen bölümü açıktır: Hasarın ne şekilde giderileceği poliçede açıkça yazılır. Onarım yapılacaksa, “onarımın şirketçe belirlenecek servislerde mi yoksa sigortalı tarafından belirlenecek servislerde mi yapılacağı” poliçede belirtilmek zorundadır. Aynı şekilde, hasarın giderilmesinde orijinal parça mı yoksa eşdeğer parça mı kullanılacağı da poliçeye yazılır.
Genel şartların kritik cümlesi şudur: Poliçede bu yönde bir belirleme yapılmamışsa, sigortalının tercih ettiği tazmin yöntemi, servis ve parça esas alınır. Yani “anlaşmalı servis zorunluluğu” aslında hukuki bir mecburiyet değil, sizin imzayla kabul ettiğiniz bir poliçe seçeneğidir. Piyasada bu nedenle üç tip kasko dolaşır: serbest (istediğiniz serviste onarım), özel/anlaşmalı servis ve marka yetkili servisi. Poliçeyi almadan önce hangi kutunun işaretli olduğunu görmek, sonradan yaşanacak tartışmaların çoğunu baştan bitirir.
Neden Anlaşmalı Servis Poliçeleri Daha Ucuz
Fiyat farkının nedeni basittir. Sigorta şirketi anlaşmalı servis ağıyla işçilik ve parça bedellerini önceden pazarlıkla belirler; bu da hasar maliyetini daha öngörülebilir kılar ve prime indirim olarak yansır. Buna karşılık marka yetkili servisini garanti eden poliçeler daha pahalıdır, çünkü orijinal parça ve yetkili işçilik maliyeti yüksektir.
Bu tercih özellikle garanti süresi devam eden sıfır ve yeni araçlarda önem taşır. Aracın fabrika garantisini korumak isteyen sürücüler için yetkili servis teminatlı poliçe genellikle daha mantıklıdır; birkaç yıl geçmiş, garantisi bitmiş araçlarda ise anlaşmalı veya serbest servis seçeneği prim avantajı sağlayabilir. Kasko fiyatını belirleyen unsurlar arasında aracın kasko değeri listesindeki tutarı, kullanım tipi ve hasarsızlık geçmişi de yer alır.
Zorunlu Trafik Sigortasında Durum Farklı
Zorunlu trafik (mali sorumluluk) sigortası sizin aracınızı değil, kusurunuzla zarar verdiğiniz üçüncü kişileri korur. Burada onarım hakkı, hasar gören tarafın — yani hak sahibinin — elindedir. Trafik Sigortası Genel Şartları, hak sahibinin belirlenen ölçütleri karşılayan “dilediği onarım merkezinde” aracını onartmayı talep edebileceğini söyler. Yani karşı tarafın sigortası da sizi tek bir servise mahkûm edemez.
Ancak bir denge kuralı vardır: Hak sahibi kendi seçtiği serviste onarım yaptırırsa, sigortacı, araç kendi anlaşmalı onarım merkezinde onarılsaydı uygulanacak parça, tedarik ve işçilik bedeline göre ödeme yapabilir. Şirket bu bedel uygulamasını hasar ihbarından itibaren iki iş günü içinde hak sahibine bildirmek zorundadır; bildirmezse söz konusu farkı hak sahibine karşı ileri süremez. Parça konusunda ise genel şartlar, hasar gören parçanın kural olarak eşdeğer (muadil) veya yeniden kullanılabilir parçayla, bunlar mümkün değilse orijinaliyle değiştirileceğini düzenler. Kasko ile trafik sigortası arasındaki bu ve benzeri farkları kasko ile trafik sigortası farkı rehberinde ayrıntısıyla karşılaştırdık.
Uygulamada Nelere Dikkat Etmeli
Birkaç pratik kural, hem kaskoda hem trafik sigortasında sürprizleri önler:
- Poliçeyi satın almadan okuyun. Servisin ve parçanın kim tarafından seçileceği, teklifin en belirleyici satırıdır; sadece prime bakmayın.
- Onarıma başlamadan onay alın. Kaskoda tazmin yöntemi poliçeye, trafik sigortasında ise sigortacının bildirimlerine bağlıdır. Eşdeğer yerine orijinal parça istiyorsanız, tamire başlamadan şirketle netleştirin; aksi halde aradaki fark size kalabilir.
- Farkı yazılı isteyin. Şirketin ödeyeceği bedel ile servisin talep ettiği tutar arasında fark varsa, gerekçesini yazılı olarak talep edin.
- Anlaşmazlıkta çözüm yolları hazır. Ödeme veya kapsam konusunda uzlaşma sağlanamazsa Sigorta Tahkim Komisyonu’na başvurabilirsiniz; birçok poliçe bu sisteme üyedir.
Zorunlu trafik sigortasının kapsamını ve limitlerini zorunlu trafik sigortası rehberimizden inceleyebilirsiniz.
Özet
Sigortada “anlaşmalı servis zorunluluğu” bir kanun hükmü değil, sözleşme tercihidir. Kaskoda servisi ve parçayı kimin seçeceği poliçeye yazılır; poliçe sessizse tercih sigortalınındır. Zorunlu trafik sigortasında hak sahibi dilediği uygun serviste onarım isteyebilir, ama sigortacı kendi anlaşmalı merkez bedeli üzerinden ödeme yapabildiği için fark doğabilir. Doğru hamle, poliçeyi imzalamadan servis ve parça satırını okumak, hasarda da onarıma başlamadan önce onayı yazılı olarak almaktır. Genel şart metinleri zaman içinde güncellenebildiğinden, koşulları işlem öncesi sigorta şirketinizden veya güncel genel şartlardan teyit edin.