Kiralık araçla hız sınırını aştığınızda ya da HGS şeridinden bakiyesiz geçtiğinizde borç kimin kapısını çalar? Yıllarca bu sorunun cevabı “önce şirkete gelir, şirket size yansıtır” idi. Şubat 2026’da yürürlüğe giren 7574 sayılı Kanun, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’na eklediği hükümle bu zinciri kısalttı: Plakaya kesilen trafik cezaları, belirli şartlarla artık doğrudan kiracı adına düzenleniyor. Bu rehberde trafik cezası, HGS geçişi ve yansıtma sürecinin 2026 itibarıyla geçerli halini anlatıyoruz.
Genel Kural: Sürücü Belliyse Ceza Sürücüye
Trafik cezasının asıl muhatabı, ihlali işleyen sürücüdür. Kanun’un 116. maddesi, plakaya göre tutanak düzenlenmesini yalnızca sürücüsü tespit edilemeyen araçlar için öngörür: Araç trafik ekibince durdurulmuşsa tutanak direksiyondaki kişiye kesilir; radar, EDS veya park ihlali gibi sürücünün yüzünün görülmediği durumlarda ise tutanak tescil plakasına göre düzenlenir ve trafik kaydında araç sahibi görünen kişiye posta yoluyla tebliğ edilir.
Kiralık araçta bu kural uzun süre şöyle işledi: Plakaya kesilen ceza kiralama şirketine tebliğ edilir, şirket cezayı öder, ardından tutarı kira sözleşmesi uyarınca kiracıdan tahsil ederdi. Kanun’un 3. maddesindeki tanım da önemlidir: Uzun süreli kiralamada kiracı “işleten” sayılır — filo kiralamalarında hukuki sorumluluğun şirketten kiracı firmaya geçmesinin dayanağı budur.
2026 Değişikliği: Tutanak Doğrudan Kiracı Adına
7574 sayılı Kanun’un 116. maddeye eklediği fıkra, aradaki yansıtma halkasını kaldırdı. İhlalin yapıldığı aracın o tarihte kiralık olduğu, 1774 sayılı Kimlik Bildirme Kanunu’nun ek 3. maddesi kapsamında kolluğa bildirilen kiralama verilerinden tespit edilir ve kiracının tebligata uygun bir adresi bulunursa, idari para cezası karar tutanağı kiracı adına düzenlenir ve ceza kiracıdan tahsil edilir. Yani aracı kiralarken verdiğiniz kimlik bilgisi, aynı zamanda bir sürücü bildirimi işlevi görür; şirketin cezayı önce ödeyip sonra sizden istemesine gerek kalmaz.
Bu mekanizmanın ön şartı, kiralamanın sisteme usulünce bildirilmiş olmasıdır. Kayıt yoksa veya kiracıya ulaşılacak adres bulunamazsa tutanak, eskisi gibi araç sahibine tebliğ edilir. Ayrıca düzenleme, 4925 sayılı Kanun kapsamındaki yetki belgesi sahibi taşımacıların sorumluluklarını ortadan kaldırmaz.
Şirketin Bildirim Yükümlülüğü ve Verileriniz
Kiralama şirketleri, 1774 sayılı Kanun’un ek 3. maddesi gereği kiracının kimlik bilgilerini, kiralanan araç bilgilerini ve kira sözleşmesini bilgisayar ortamında tutmak, bu kayıtları kolluğun incelemesine hazır bulundurmak ve aracı teslim ederken kiracı ile araç bilgilerini sistem üzerinden anlık olarak kolluğa bildirmek zorundadır. Kiralanan araçlarda GPS cihazı bulundurulması ve konum kayıtlarının üç yıl saklanması da aynı maddenin gereğidir. Bildirim ve kayıt yükümlülüklerini ihlal eden işletmelere idari para cezası uygulanır; tutarlar her yıl güncellendiğinden güncel rakamı işlem öncesi kontrol etmek gerekir. Kiralama sırasında gerçeğe aykırı kimlik kullanan kiracı ise Türk Ceza Kanunu’na göre cezalandırılır.
Kişisel veriler yönünden tablo nettir: Bu kayıtlar kolluk denetimi için tutulur; kanun, verileri hukuka aykırı kullanan, başkasına veren veya yayan kişilerin Türk Ceza Kanunu’na göre cezalandırılacağını ayrıca belirtir. Sıradan bir vatandaşın plakadan kiracıyı ya da araç sahibini öğrenmesi mümkün değildir; bu sınırların ayrıntısını plakadan araç sahibi öğrenilir mi rehberinde anlattık.
HGS ve Otoyol Geçişleri: Muhatap Hâlâ Araç Sahibi
Otoyol ve köprü geçişleri trafik cezasından farklı bir kanuna tabidir. 6001 sayılı Kanun’un 30. maddesine göre geçiş ücretini ödemeden geçen araç sahibine — kiralık araçta şirkete — geçiş ücretinin dört katı tutarında idari para cezası verilir. Ancak kademeli bir telafi imkânı vardır: Geçişi izleyen 15 gün içinde geçiş ücreti ödenirse ceza hiç uygulanmaz; 45 gün içinde ödemede ceza bir kata iner. Ödenmeyen geçiş ücreti ve cezalar vergi dairesince takip edilir; üstelik bunlar ödenmeden aracın muayenesi, satışı ve devri yapılmaz.
Kiracı yönünden pratik sonuç şudur: HGS ihlalinin muhatabı şirket olduğundan, bu tutarlar size kira sözleşmesindeki hükümlere göre yansıtılır. Sözleşmenizde geçiş ücretlerine işlem veya hizmet bedeli eklenip eklenmediğini imzalamadan önce kontrol edin ve iade sırasında geçiş kayıtlarının dökümünü isteyin.
Ödeme, İndirim ve İtiraz
Adınıza düzenlenen trafik cezasında tebliğden itibaren bir aylık ödeme süresi vardır; bu süre içinde ödemede yüzde 25 indirim uygulanır ve erken ödeme, itiraz hakkınızı ortadan kaldırmaz. Süresinde ödenmeyen cezaya aylık yüzde 5 faiz işler; toplam, cezanın iki katını geçemez. İtiraz için tebliğden itibaren 15 gün içinde sulh ceza hâkimliğine başvurulur — kiralama dönemine ait sözleşme ve teslim tutanağı bu aşamada en güçlü delilinizdir. Adınıza veya aracınıza kesilen cezaları e-Devlet’teki Emniyet Genel Müdürlüğü sorgulama hizmetiyle takip edebilirsiniz; yöntemleri plaka sorgulama rehberinde bulabilirsiniz. Plaka ihlallerinin 2026 tutarları için ayrıca plaka cezaları rehberine bakabilirsiniz.
Özet
2026 itibarıyla kiralık araçta ceza trafiği üç kanala ayrılır: Sürücü ihlal anında belirlenmişse ceza doğrudan ona kesilir; plakaya kesilen cezalarda kiralama kaydı ve tebligat adresi tespit edilebiliyorsa tutanak kiracı adına düzenlenir; HGS geçiş ihlallerinde ise muhatap araç sahibi olan şirkettir ve tutar sözleşmeye göre kiracıya yansıtılır. Kiracıysanız sözleşmeyi, teslim tutanağını ve yansıtma belgelerini saklamak; şirketseniz kiralama bildirimini eksiksiz yapmak, bu üç kanalın hepsinde en sağlam güvencedir.