Karayolunda gördüğünüz her çekici-dorse ikilisi aslında iki ayrı tescilli araçtır ve iki ayrı plaka taşır. Römork tarafındaki kurallar az bilinir; üstelik 2025’te hafif römorklar için köklü biçimde değişmiştir. Bu rehberde römork ve yarı römorkların tescil ve plaka düzenini, güncel mevzuatla anlatıyoruz.
Römork, Yarı Römork, Dorse: Hangisi Ne?
2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun tanımlarına göre römork, motorlu araçla çekilen, insan veya yük taşımak için imal edilmiş motorsuz taşıttır. Yarı römork ise bir kısmı çekici üzerine oturan, yükünün ve ağırlığının bir bölümünü çekicinin taşıdığı römorktur — halk dilindeki “dorse” tam olarak budur; dorse kelimesi mevzuatta geçmez. Azami yüklü ağırlığı 750 kilogramı geçmeyen römorklara da hafif römork denir. İkilinin motorlu tarafı olan çekici, römork ve yarı römorkları çekmek için imal edilmiş, yük taşımayan motorlu taşıttır; lastik tekerlekli traktörler ise belirli şartlarda römork çekebilen, ticari taşımada kullanılmayan tarım araçlarıdır.
Ayrı Tescil, Ayrı Plaka
Araçların Satış, Devir ve Tescil Hizmetlerinin Yürütülmesi Hakkında Yönetmelik’in 15. maddesi kuralı netleştirir: Çekici araçlar ile römork ve yarı römorklar ayrı ayrı tescil edilir. 32. maddeye göre de diğer araçlarla çekilen römork ve yarı römorklara kendileri için verilen plakalar takılır; plaka arkada, yerden 30 ila 120 santimetre yükseklikte ve bir adettir. Yani dorse, çekicinin plakasını “ödünç almaz” — kendi tescil kaydı, kendi belgesi ve kendi plakası vardır. Tescili noterler yapar; işlem sonunda römork için araç tescil belgesi ve plaka basım talep belgesi düzenlenir. Genel süreç diğer araçlarla aynıdır; plaka nasıl alınır rehberinde adım adım anlatılmıştır.
Çekicinin tescil belgesine, çekebileceği römorkun taşıma sınırı yazılır; mevzuattaki katar tanımı gereği bir araca en çok iki römork bağlanabilir. Römorkların arkasına ayrıca uluslararası ECE R70 standardına uygun iki adet kırmızı-sarı çizgili reflektif işaret levhası takılır; bu levhalar zaman zaman “römorkun farklı renkli plakası” sanılır, oysa plakayla ilgileri yoktur. Mevzuatta römorka özel bir plaka rengi bulunmaz; renk düzeni tüm araçlarla aynıdır.
Hafif Römorklarda 2025 Değişikliği
Yakın zamana kadar 750 kilogram altındaki hafif römorklar tescil zorunluluğunun dışındaydı. Bu kural değişti: Aralık 2024’te yayımlanan yönetmelik değişikliğiyle tescil muafiyetini sağlayan ağırlık sınırı kaldırıldı ve 1 Temmuz 2025 itibarıyla üretilen hafif römorklar da tescile tabi hâle geldi.
Eski römorklar için geçiş düzeni kuruldu: 1 Ocak 2025’ten önce üretilen hafif römorklar, uygunluk belgesi bilgileri elektronik araç siciline aktarılmış olmak kaydıyla 1 Ocak 2035’e kadar talep hâlinde tescil edilebilir. Bu tarihe kadar tescil ettirilmeyenlerin arkasına, çeken araca verilen numarayı taşıyan plaka takılır veya resmedilir; 2035’ten sonra tescil edilmemiş hafif römorkların karayolunda kullanılması yasaktır. Karavan ve tekne römorku gibi hafif römork sahiplerinin bu takvimi bilmesi önemlidir.
Tescile tabi bir aracı tescilsiz trafiğe çıkarmanın yaptırımı ağırdır: 2026 itibarıyla 46.000 TL idari para cezası uygulanır ve eksiklik giderilene kadar araç trafikten men edilir; plaka ihlallerinin tam listesi plaka cezaları rehberindedir.
Traktör Römorku İstisnası
Lastik tekerlekli traktörlerin römorkları bu düzenin dışındadır: Traktör römorkları ayrı tescil edilmez; sahiplik ve teknik belge bilgileri traktörün tescil kaydına işlenir ve römorka traktöre verilen numarayı taşıyan plaka takılır. Traktör römorklarının arkasına da ECE R69 standardına uygun iki işaret levhası takılır. Römorkun belgesine hangi traktörün plaka numarasının verildiği şerh edilir; römork noterde satılırsa verilen plaka geri alınıp iptal edilir ve yeni sahibi adına işlem yapılır.
Sigorta Kimin Üzerinden İşler?
Kanun’un 102. maddesine göre bir motorlu aracın römorka bağlanması, işletenin sorumluluğunu ortadan kaldırmaz; çekicinin zorunlu mali sorumluluk sigortası, römorkun neden olduğu zararları da kapsar. İnsan taşımada kullanılan römorklar içinse ayrıca sigorta yaptırılması şarttır.
Özet
Kural üçe indirgenebilir: Römork ve yarı römorklar ayrı tescil edilir ve kendi plakasını taşır; lastik tekerlekli traktör römorkları traktörün plakasını kullanır; hafif römorklarda muafiyet dönemi kapanmıştır — yeni üretilenler tescile tabidir, eskiler için 2035’e kadar geçiş süresi işlemektedir. Dorsenin arkasındaki kırmızı-sarı levhalar ise plaka değil, işaret levhasıdır. İkinci el römork alacaklar için pratik sonuç da açık: 2035 takvimi yaklaşırken, satın almadan önce römorkun tescil durumunu kontrol etmek giderek daha önemli hâle geliyor.