Türkiye’ye yabancı bir sürücü belgesiyle gelenler — turist, öğrenci, çalışan ya da yurt dışında yaşayan Türk vatandaşı — belirli bir süre bu belgeyle araç kullanabilir. Çerçeveyi 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun 36 ve 39. maddeleri çizer; süreler ve değiştirme usulü ise Karayolları Trafik Yönetmeliği’nin 88. maddesinde düzenlenmiştir. Sürücü belgesi işlemlerini Nüfus ve Vatandaşlık İşleri Genel Müdürlüğü (NVİ) yürüttüğü için, halk arasında “denklik” denilen değiştirme (tebdil) başvurusu da nüfus müdürlüklerine yapılır. Bu rehberde süreleri, tercüme şartını ve değiştirme sürecini resmî kaynaklara dayanarak anlatıyoruz.
İki Ayrı Süre: Yabancılar İçin 6 Ay, Türk Vatandaşları İçin 2 Yıl
Yönetmeliğin 88. maddesi, dış ülkelerden alınan sürücü belgeleriyle Türkiye’de araç kullanmayı iki ayrı takvime bağlar. Yabancılar, bu belgeyle Türkiye’ye giriş yaptıkları tarihten itibaren en fazla altı ay araç kullanabilir; altı ayın sonunda devam edebilmek için belgenin Türk sürücü belgesiyle değiştirilmesi zorunludur. Türk vatandaşları için aynı süre, giriş tarihinden itibaren en fazla iki yıldır. NVİ’nin açıklamasına göre bu rejim 1 Ocak 2016’dan bu yana uygulanmaktadır.
Her iki durumda da ikili ve çok taraflı anlaşma hükümleri saklıdır. Kanun’un 36. maddesi ayrıca, çok taraflı anlaşmalara göre verilmiş sürücü belgesi bulunanların ve geçerli uluslararası sürücü belgesi sahiplerinin de Türkiye’de araç kullanabileceğini söyler. Yani ulusal ehliyetin yanına alınmış bir uluslararası sürücü belgesi, mevzuatın tanıdığı belgeler arasındadır.
Tercüme Şartı: Noter veya Konsolosluk Onayı
Sürelerin içinde kalmak tek başına yetmez; belgenin okunabilir olması da mevzuatın konusudur. Yönetmeliğin 88. maddesine göre, altı aydan fazla Türkiye’de bulunan ve dış ülke ehliyetiyle araç kullanmaya devam eden Türk vatandaşları, belgenin dış temsilcilikler veya noter tarafından onaylanmış Türkçe tercümesini sürücü belgesiyle birlikte yanlarında bulundurmak zorundadır. Denetimde ehliyetle birlikte tercümenin de ibraz edilmesi beklenir.
Onaylı tercüme, değiştirme aşamasında da dosyanın temel parçasıdır: NVİ, tebdil başvurusunda yabancı sürücü belgesinin noter veya konsolosluk onaylı Türkçe tercümesini ister. Tercümeyi Türkiye’de notere, yurt dışında ise Türk dış temsilciliklerine onaylatmak mümkündür.
“Denklik” Değil, Değiştirme: Tebdil Başvurusu Nasıl Yapılır?
Günlük dilde “ehliyet denkliği” dense de mevzuattaki karşılığı, dış ülkeden alınan sürücü belgesinin ülkemiz sürücü belgesiyle değiştirilmesidir. Başvuru herhangi bir nüfus müdürlüğüne yapılabilir; yurt dışındakiler için Türk dış temsilcilikleri de başvuru kabul eder. Yönetmelik, ibraz edilecek belgeleri belirleme yetkisini NVİ’ye bırakmıştır; NVİ’nin yayımladığı listeye göre başvuruda başlıca şunlar aranır:
- Yabancı sürücü belgesinin aslı ve renkli fotokopisi,
- Noter veya konsolosluk onaylı Türkçe tercümesi,
- Sürücü sağlık raporu,
- Geçerli kimlik belgesi,
- Son altı ay içinde çekilmiş bir adet biyometrik fotoğraf,
- Kan grubunu belirtir belge veya yazılı beyan,
- Öğrenim belgesi — yurt dışından alınmışsa noter tasdikli tercümesiyle birlikte.
Adli sicil kontrolü elektronik ortamda yapılır. Başvuruda sürücü belgesi değerli kağıt bedeli, harç ve vakıf payı ödenir; bu tutarlar her yıl güncellendiği için güncel rakamı başvuru öncesinde NVİ veya GİB duyurularından kontrol edin. Bilinmesi gereken bir ayrıntı da şudur: Değiştirilen yabancı sürücü belgesi sahibine iade edilmez, belgeyi veren ülkeye gönderilir. Hangi ülke belgeleri için hangi usulün uygulanacağını ikili anlaşmalar etkileyebildiğinden, ülkenize özgü durumu başvuru sırasında teyit ettirmek en sağlıklısıdır.
Yönetmeliğin 92. maddesi ayrıca bir sınır çizer: Türkiye’de görevli diplomatik muafiyete sahip kişiler ile ikamet izniyle bulunan yabancılar, belgelerini 88. maddeye göre değiştirseler bile Türkiye’de tescilli taşıtları kazanç karşılığı veya ticari amaçla süremezler.
Süreye Uymazsanız Ne Olur?
Kanun’un 39. maddesi, dış ülkelerden alınan sürücü belgeleriyle yönetmelikte belirtilen süre ve şartlara aykırı araç kullananlara her seferinde idari para cezası uygulanacağını söyler; tutar her yıl yeniden değerleme oranında güncellendiğinden, güncel rakamı işlem öncesi kontrol edin. Tablonun ağır ucu ise 36. maddededir: Hiç sürücü belgesi olmadan motorlu araç kullanmanın cezası, Şubat 2026’da yürürlüğe giren 7574 sayılı Kanun sonrasında 2026 itibarıyla 40.000 TLdir; araç kullanılmasına izin veren işletene de tescil plakası üzerinden aynı tutarda ceza kesilir. Diğer plaka ve trafik yaptırımlarının 2026 tablosunu plaka cezaları rehberinde bulabilirsiniz.
Sürücü Ayrı, Araç Ayrı: Plaka Boyutu
Yabancı ehliyetin süresi sürücüyü bağlar; yabancı plakalı aracın Türkiye’de kalış süresi ise ayrı bir mevzuatın, geçici ithalat rejiminin konusudur. Araç tarafındaki süreleri ve şartları yabancı plakalı araç Türkiye’de ne kadar kalabilir rehberinde ayrıntısıyla anlattık. Yolda gördüğünüz yabancı araçların hangi ülkeden geldiğini merak ediyorsanız ülke plaka kodları sayfasına, Türkiye’de bulunan yabancı kişilerin ve yabancı şirketlerin araçlarına ayrılan MA-MZ harf grubunu merak ediyorsanız M plaka yazısına bakabilirsiniz.
Özet
Dış ülkeden alınmış bir sürücü belgesi Türkiye’de geçerlidir — ama süreyle: Yabancılar giriş tarihinden itibaren altı ay, Türk vatandaşları iki yıl bu belgeyle araç kullanabilir. Altı ayı aşan bulunuşlarda noter veya dış temsilcilik onaylı Türkçe tercümeyi ehliyetle birlikte taşımak gerekir. Süre dolduğunda tek yol, herhangi bir nüfus müdürlüğüne başvurup belgeyi Türk sürücü belgesiyle değiştirmektir; başvuruda onaylı tercüme, sağlık raporu ve kimlik aranır, harç ve değerli kağıt bedeli ödenir. Süreleri aşarak direksiyona geçmek ise her seferinde idari para cezası demektir.