Türkiye’de trafiğe çıkan her araç için zorunlu trafik sigortası şarttır; 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun 91. maddesi bu yükümlülüğü işletene yükler ve geçerli teminatı bulunmayan araçların trafikten men edileceğini söyler. Ancak bu poliçe ülke sınırları içinde iş görür. Aracınızla yurtdışına çıktığınızda devreye Yeşil Kart — uluslararası adıyla Green Card — girer: Trafik sigortasının eki niteliğinde düzenlenen, sistem üyesi ülkelerde geçerli uluslararası motorlu taşıt sigorta kartı. Kart, kazanın meydana geldiği ülkenin zorunlu mali sorumluluk sigortası limitleri çerçevesinde teminat sağlar; yani gittiğiniz ülkenin kendi sürücüleri hangi güvenceye tabiyse, siz de o güvenceyle yola devam edersiniz.
Sistem Nasıl Doğdu, Nasıl İşliyor?
Motorlu taşıtların sınır ötesi kullanımı arttıkça, kazalarda zarar gören üçüncü kişilerin tazminatı uluslararası bir soruna dönüştü. 1949’da Birleşmiş Milletler Avrupa Ekonomik Komisyonu, karayolu ulaştırmasında üçüncü şahıs risklerine karşı tek tip bir sigorta sistemi tavsiye etti; bu doğrultuda Kasım 1951’de ilk Bürolar Arası Anlaşma imzalandı. Her üye devlet kendi ülkesinde bir büro kurdu; bürolar, merkezi Brüksel’de bulunan Bürolar Konseyi çatısı altında toplanır. Türkiye’de bu görevi Türkiye Motorlu Taşıt Bürosu (TMTB) yürütür: Büro, 19 Ekim 1963’te sigorta sektörünün çatı birliği bünyesinde kurulmuş ve 1 Ocak 1964’te Bürolar Konseyi üyesi olmuştur.
Sistem bugün kırk altı ülkeyi kapsar; ancak üyelik durağan değildir. İran’ın üyeliği 1 Ocak 2024’ten geçerli olmak üzere askıya alınmıştır: Bu tarihten itibaren Türk Yeşil Kartları İran’da teminat sağlamaz, İran Yeşil Kartları da Türkiye’de geçersizdir. Bu yüzden güzergah planlarken kart üzerindeki ülke kodlarını kontrol etmek gerekir. Sınır geçişlerinde karşınıza çıkacak plakaları tanımak için ülke plaka kodları sayfamıza da göz atabilirsiniz.
Kart Neyi Kapsar, Neyi Kapsamaz?
Yeşil Kart bir mali sorumluluk sigortasıdır: Üye ülkede karıştığınız kazada üçüncü kişilere verdiğiniz zararları, o ülkenin zorunlu sigorta limitleri dahilinde karşılar. Kendi aracınızın hasarı kapsam dışıdır — bunun için kaskonuzun yurtdışı teminatını ayrıca sorgulamanız gerekir. Kartın geçerlilik alanı belgenin üzerinden okunur: Bir ülkenin kod kutusunun üzeri çiziliyse kart o ülkede geçerli değildir; çizili olmayan tüm ülkelerde geçerlidir. Sertifika yeşil renkte veya siyah-beyaz düzenlenebilir; üzerinde geçerlilik tarihleri, ülke ve sigortacı kodu, aracın plakası ya da şasi numarası, marka-tip bilgisi ile poliçe sahibinin kimliği yer alır.
İsim benzerliği yanıltmasın: Yeşil Kart sigortasının Türkiye’deki yeşil plaka uygulamasıyla ya da sağlık alanındaki eski “yeşil kart” sistemiyle ilgisi yoktur; konu tamamen araç sigortasıdır.
Yeşil Kart Nasıl Alınır, Prim Nasıl Belirlenir?
Sertifika, TMTB üyesi sigorta şirketlerince yalnızca Türk plakalı araçlar için düzenlenir. Kart araç bilgileriyle yazıldığından ruhsat kayıtlarınızın güncel olması önemlidir; ayrıntılar araç tescil belgesi rehberinde anlatılmıştır. Poliçe yıllık yapılabileceği gibi kısa süreli de olabilir: 2026 tarifesinde 15 güne kadar poliçe için yıllık primin yüzde 20’si, altı aya kadar poliçe için yüzde 75’i uygulanır. Prim araç grubuna göre belirlenir — 2026 itibarıyla yıllık prim otomobilde 225 Euro, motosiklette 180 Euro’dur — ve basamak sistemiyle hasarsızlık indirimi ya da hasar artırımı işletilir. Tarife dönemsel olarak yenilendiğinden, güncel tutarı poliçe yaptırmadan önce TMTB veya sigorta şirketiniz üzerinden kontrol edin. Aracın yurtdışında bulunacağı tarihlerin tamamının poliçe süresince kapsanması gerektiğini de unutmayın.
Yurtdışında Kaza Yapılırsa Süreç Nasıl İşler?
Türk plakalı bir araç, sistem üyesi bir ülkede kazaya karıştığında o ülkenin bürosu devreye girer: Büro, zarar görenlerin taleplerini kendi ülkesinin hukukuna ve zorunlu sigorta limitlerine göre, Yeşil Kartı düzenleyen sigortacı adına karşılar. Hasarın ivedilikle ödenebilmesi için kazaya karışan aracın geçerli bir Yeşil Kartının bulunması şarttır — kartı seyahat boyunca araçta bulundurmanızın nedeni budur. Kaza anında karşı tarafın bilgilerini ve kaza yerinin fotoğraflarını kayıt altına almak, tutanakları eksiksiz tutmak dosyanın hızlı ilerlemesini sağlar.
Aynı mekanizma ters yönde de çalışır: Türkiye’de yabancı plakalı, Yeşil Kartlı bir aracın verdiği zararlarda muhatap TMTB’dir. Zarar gören, maddi hasarlı kazada tutanağı düzenleyip karşı aracın kartındaki geçerlilik tarihlerini ve “TR” kutusunun çizili olmadığını kontrol etmeli; yaralanmalı kazada mutlaka kolluğu çağırmalıdır.
Poliçe ve hasar kayıtları kişisel veri içerdiğinden, sorgulama kanalları KVKK çerçevesinde yalnızca ilgilisine açıktır: Herkes ancak kendi poliçesini görüntüleyebilir; plakadan üçüncü kişilerin sigorta, hasar veya sahiplik bilgisine erişilemez.
Türkiye’ye Gelen Yabancı Araçlar
Madalyonun öbür yüzünde, Türkiye’ye giriş yapan yabancı plakalı araçlar vardır. Kanun’un 91. maddesine göre Türkiye’de geçerli sigortası — örneğin Türkiye kapsamında bir Yeşil Kartı — bulunmayan yabancı plakalı taşıtlar için zorunlu mali sorumluluk sigortası, sınırdan giriş sırasında yaptırılır. Yabancı plakalı araçların ülkede kalış süreleri ve gümrük kuralları ise ayrı bir konudur; bunu yabancı plakalı araçlar rehberinde ayrıntısıyla ele aldık.
Özet
Yeşil Kart, zorunlu trafik sigortanızın sınır ötesindeki devamıdır: 1951’den beri işleyen bürolar ağı sayesinde, üye kırk altı ülkenin herhangi birinde karıştığınız kazada üçüncü kişilerin zararı, o ülkenin limitleriyle güvence altındadır. Kartı TMTB üyesi sigorta şirketlerinden Türk plakalı aracınız için yaptırır, seyahat boyunca araçta bulundurur ve güzergahtaki her ülkenin kart üzerinde açık olduğunu yola çıkmadan kontrol edersiniz. Kendi aracınızın hasarı kapsamda olmadığından kasko teminatını, prim tutarları dönemsel değiştiğinden de güncel tarifeyi işlem öncesinde ayrıca doğrulamak en sağlıklısıdır.