Hız, trafik kazalarındaki en belirleyici etkenlerden biri olduğu için mevzuat hız denetimini sıkı kurallara bağlar. Şubat 2026’da yürürlüğe giren 7574 sayılı Kanun, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun 51. maddesini baştan yazdı: Eski metindeki yüzdeye dayalı sistem yerini, aşımın km/s cinsinden ölçüldüğü dokuz kademeli bir tabloya bıraktı. Bu rehberde 2026 itibarıyla geçerli tutarları, ehliyete el koyma eşiklerini ve itiraz yolunu madde madde aktarıyoruz.
Hız Sınırı Nereden Belirlenir?
Cezanın hesabı, önce sınırın ne olduğuna bağlıdır. Kanun’un 50. maddesi azami sınırların üst çerçevesini çizer: Şehirlerarası çift yönlü karayollarında 90 km/s, bölünmüş yollarda 110 km/s, otoyollarda 120 km/s. İçişleri Bakanlığı bu sınırları otomobiller için 20 km/s artırma yetkisine sahiptir; otoyollardaki 140 km/s’lik levhalar buradan gelir. Yerleşim yeri içindeki sınır ise yönetmelikle belirlenir ve yol kenarındaki levhalarla duyurulur. Aksine bir işaret yoksa geçerli olan, o levhalarda yazan değerdir.
Yerleşim Yeri İçinde Kademeler
Madde 51, yerleşim yeri içinde aşım miktarına göre şu tutarları öngörür (2026 itibarıyla):
- 6-10 km/s: 2.000 TL
- 11-15 km/s: 4.000 TL
- 16-20 km/s: 6.000 TL
- 21-25 km/s: 8.000 TL
- 26-35 km/s: 12.000 TL
- 36-45 km/s: 15.000 TL
- 46-55 km/s: 20.000 TL
- 56-65 km/s: 25.000 TL
- 66 km/s ve üzeri: 30.000 TL
Yerleşim Yeri Dışında Kademeler
Yerleşim yeri dışında tutarlar aynıdır; yalnızca eşikler bir miktar yukarı kayar — açık yolda küçük aşımlar cezasız bırakılır ve tablo 11 km/s’ten başlar (2026 itibarıyla):
- 11-15 km/s: 2.000 TL
- 16-20 km/s: 4.000 TL
- 21-25 km/s: 6.000 TL
- 26-30 km/s: 8.000 TL
- 31-40 km/s: 12.000 TL
- 41-50 km/s: 15.000 TL
- 51-60 km/s: 20.000 TL
- 61-70 km/s: 25.000 TL
- 71 km/s ve üzeri: 30.000 TL
Her iki tabloda da tutanak, tebligattan sonraki bir ay içinde ödenirse %25 indirim uygulanır; örneğin 2.000 TL’lik ceza 1.500 TL’ye, 30.000 TL’lik ceza 22.500 TL’ye iner.
Asıl Yaptırım: Ehliyete El Koyma
Para cezası tablonun yalnızca yarısıdır. En üst üç kademede sürücü belgesi de geri alınır: Yerleşim yeri içinde 46-55, 56-65 ve 66+ km/s aşımda — yerleşim dışında 51-60, 61-70 ve 71+ km/s aşımda — belge her seferinde sırasıyla 30, 60 ve 90 gün geri alınır. Belgenin süresi dolduğunda geri verilebilmesi için, 2918 sayılı Kanun kapsamındaki tüm idari para cezalarının ödenmiş olması şarttır.
Kanun tekrarı ayrıca ağırlaştırır: Son ihlalden geriye bir yıl içinde beşinci kez belgesi geri alınan sürücünün belgesi, ancak psiko-teknik değerlendirmeden ve psikiyatri uzmanının muayenesinden geçip sürücü belgesi almasına engel bir hâli olmadığı anlaşıldıktan sonra iade edilir.
Ceza Nasıl Tespit Edilir?
Hız, Kanun’un ifadesiyle “hız ölçen teknik cihaz veya çeşitli teknik usullerle” belirlenir. Klasik radar anlık hızı ölçerken, Elektronik Denetleme Sistemi’nin hız koridoru iki nokta arasındaki ortalama hızı hesaplar; işleyişini EDS rehberinde ayrıntılı anlattık. Sürücüsü tespit edilemeyen araçlarda tutanak plakaya yazılır ve araç sahibine tebliğ edilir; araç kiralıksa ceza, resmî kayıtlardan belirlenen kiracıdan tahsil edilir — bu ayrımı kiralık araçta cezalar kime gelir rehberinde inceledik.
Bir uyarı da radar uyarı cihazlarıyla ilgilidir: Hız denetim cihazlarının yerini belirleyen veya sürücüyü ikaz eden cihazların imali, ithali ve araçta bulundurulması yasaktır. 2026 itibarıyla imal veya ithal edene 370.000 TL, aracında bulunduran işletene 185.000 TL idari para cezası uygulanır; ayrıca cihaza el konulur ve mülkiyeti kamuya geçirilir.
Ödeme ve İtiraz
Cezayı görmek için tebligatı beklemenize gerek yok; e-Devlet’teki resmî ceza sorgulama hizmetiyle kaydınızı kontrol edip sorgulama ve ödeme rehberindeki adımları izleyebilirsiniz. Ceza kaydı kişisel veri olduğundan, kendi aracınızın kaydını yalnızca kimlik doğrulamasıyla, resmî kanaldan sorgulayın. Cezanın haksız olduğunu düşünüyorsanız — ölçüm hatası, yanlış plaka ya da ihlal anında aracın sizde olmaması gibi — tebliğden itibaren 15 gün içinde sulh ceza hâkimliğine başvurabilirsiniz; başvurunun nasıl hazırlanacağını itiraz rehberinde bulabilirsiniz. İndirimli ödeme, itiraz hakkınızı ortadan kaldırmaz.
Özet
2026 itibarıyla hız aşımı cezaları dokuz kademede işler: Yerleşim yeri içinde 6-10 km/s aşımdaki 2.000 TL’den başlayıp 66 km/s ve üzeri aşımdaki 30.000 TL’ye; yerleşim dışında 11-15 km/s’ten 71 km/s ve üzerine uzanır. En üst üç kademede para cezasına 30-90 günlük ehliyet el koyma eklenir ve bir yıl içinde beşinci geri almada belge, psiko-teknik değerlendirme sonrası iade edilir. Tutarlar her yıl yeniden değerleme oranında güncellendiğinden bu rakamlar 2026 yılı içindir; işlem öncesi güncel tutarı ilgili kurumdan teyit edin.